ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Önce Çocuklar, Kış 2007: Tutukluyken Bakım

Ofis tartışması

Ekip İzmir Cumhuriyet Başsavcısı ile çocuk tutukevleri konusunu görüştü.
Fotoğraf Rana Mullan
© UNICEF Türkiye 2007

Önce Çocuklar projesinden bir ekip, özgürlüklerinden yoksun kalmış çocuklarla ilgilenen görevlilere verilen eğitimin etkilerini izlemek üzere 2006 yılı Ekim ayında Bergama, İzmir ve Kayseri’de Adalet Bakanlığı’na bağlı kurumları ziyaret etti.

Buca Çocuk Eğitimevi, İzmir

Buca’daki merkezde çok az sayıda çocuk — 11 erkek çocuk — ve toplam 63 personel bulunmaktadır. Bunlardan 15’i Buca’da geçici olarak görevlendirilmiş kişilerdir. Personel toplantıları aylık olarak yapılmakta, yönetimin personel temsilcileri ile yaptığı haftalık toplantılarda ise gündeme gelen çeşitli konular ve sorunlar ele alınmaktadır. Görüldüğü kadarıyla personel içi iletişim düzenli eğitimler sayesinde güçlenmiş, roller ve sorumluluklar net biçimde belirlenmiştir. Bütün personel katıldığından eğitimler etkili olmuştur ve ayrıca bu eğitimlerin evlerdeki aile ilişkilerini de olumlu etkilediği görülmüştür. Buradaki çocukların çoğu okula gitmektedir. Belirtildiğine göre şimdi çocuklar güvenlik personeli ve idare ile daha rahat konuşabilmektedirler.

Ziyaret günleri Pazar olduğundan psiko–sosyal personel çocukların aileleriyle tanışma imkanı bulamamaktadır. Eğitim sayesinde personel tarafından benimsenen daha anlayışlı yaklaşımlar çocuklar tarafından suiistimal edilmeye çalışıldığında ortaya kimi sorunlar çıkmaktadır. Personel ayrıca, çalışanların sık değişmesinin önlenmesi halinde eğitimlerin daha da etkili olabileceğini belirtmiştir.

Tutukevi koridorunda bir grup tartışması

Personel, Önce Çocuklar proje ekibine İzmir Buca Çocuk Eğitimevi’ni gezdiriyor. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2007

Bergama Çocuk Tutukevi

Bergama Çocuk Tutukevi’nde 212 çocuk ve 40 infaz koruma görevlisi bulunmaktadır. İki psikolog, çocuklar ve ziyarete gelen aileleri ile eğitim yapabilmektedir. Personel sayısı sınırlı olduğundan çocukların katılımı rotasyon usulü sağlanmaktadır. Çocuklarda gece geç vakitlere kadar yatmama eğilimi vardır. Bu da sorun yaratmaktadır çünkü gece vardiyasında çalışanların sayısı sınırlıdır ve psiko–sosyal personel gece kurumda bulunmamaktadır. Bununla birlikte personel, eğitimlerin başlamasından bu yana çocukların davranışları üzerinde daha etkili olabildiklerini belirtmiştir; çocuklar da bu eğitime daha fazla iletişime girerek yanıt vermektedir.

Genel bir iyileşme görülmekte, ancak personel arası iletişim konusu dahil olmak üzere ekip çalışması konusunda hala birtakım sorunlar bulunmaktadır; çocuk haklarına ilişkin duyarlılık artmıştır ve bakım altındaki çocuklar arasında kendine zarar verme ve cinsel istismar olaylarında %90 azalma olduğu belirtilmiştir. Personel, güvenlik, ekip çalışması ve çocukların bakımına odaklanmayı etkileyen personel yetersizliği ve altyapı ile ilgili problemleri belirtmiştir.

Kurumdaki çocuk sayısının kapasitenin üstünde olması da eğitimin olası olumlu sonuçlarını köreltmektedir. Bazı koğuşlarda 10 çocuk yerine 18 çocuğa kadar kaldığı görülmüş ancak Adalet Bakanlığı koşulların iyileştirilmesi için acil tedbirler almıştır. Aynı kurumda 100’ü aşkın yetişkin de kalmaktadır ve bu durum personelin tutumlarını ayarlamalarında güçlükler yaratmaktadır.

Koruma görevlisi koridorda demir kapının yanında duruyor

Bir koruma görevlisi İzmir Buca Çocuk Eğitimevi’nin girişinde. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2007

Kayseri İncesu Çocuk Tutukevi

İncesu Tutukevi’nde 22 çocukla ilgilenen altı infaz koruma görevlisi, bir öğretmen ve bir psikolog bulunmaktadır. Tek tek aile eğitimleri yapılmakta, çocuğun serbest bırakılmasından sonraki durumu da izlenmektedir. Çocuklar düzenli olarak sabah 8’de kalkmakta, gece saat 11’de yatmakta, bu saatler arasında ise çeşitli etkinliklerde yer almaktadır. Personelin belirttiğine göre çocuklara daha iyi, daha rahat ve sabırlı davranılmaktadır ve çocuklar ile personel arasındaki iletişim de daha güçlü ve olumlu hale gelmiştir.

Başlıca sorunlar ise, bu kurumda psiko–sosyal destek olmayışı, öğretmenin emekliliğinin yaklaşması ve özellikle gece vardiyalarında personel sayısının azlığıdır.

Oda içindekiler ve ranzalar

İzmir Buca Çocuk Eğitimevi’nde çocuk odalarından biri.
Fotoğraf Rana Mullan
© UNICEF Türkiye 2007

İlk raporlar

Üç merkezde personel ve çocuklarla yapılan görüşmeler, personelin artık çocuklara yönelik sorumluluklarının daha fazla bilincinde olduklarını göstermektedir. Çocuklara göre personel kendilerine daha saygılı ve değer verici biçimde yaklaşmaktadır.

Ancak, davranışsal değişiklikler daha uzun zamanda gerçekleşir: Kurumlardaki ağır iş yükü ve fiziksel koşulların yetersizliği, idarenin ve personelin yeni edindikleri bilgi ve becerileri en etkili biçimde yaşama geçirmesini önlemektedir. Ayrıca belirtmek gerekirse, kapalı tutukevlerindeki çocuk sayısı, eğitilmiş personelin edindiği yeni ve çocuk dostu becerileri daha rahat yaşama geçirebildiği açık ıslahevindeki çocuk sayısından daha fazladır.

Üç kurumdaki personelin genel kanısı, eğitimlerin daha uzun ve detaylı olması, bu eğitimlere düzenli tazeleme kurslarının eşlik etmesi, çocuk hakları ve ekip çalışması konularında daha fazla eğitim yapılması gerektiği yönündedir.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa