Önce Çocuklar, İlkbahar 2006: Çocuklara Öncelik Vermek

Yoksulluk, evsizlik, sömürücü işlerde çalışma, cinsel istismar, taciz ve sömürü ne yazık ki tüm dünyada milyonlarca çocuğun hemen her gün karşılaştığı çocuk hakları ihlalleridir. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS), toplumların ve ailelerin çocuklar için aldıkları bütün kararların ilk olarak ve en başta çocukların yararını gözetmesini sağlayarak çocukları bu tür tehlikelerden korumak üzere hazırlanmıştır.

ÇHS’ye bağlılık, Sözleşme’yi onaylayan devletlere, çocuklara yönelik politikaların, yasal düzenlemelerin ve hizmetlerin Sözleşme ilkelerini yansıtmasını sağlama ve her çocuğun sağlıklı büyüyüp gelişebileceği koruyucu ortamların yaratılmasına katkıda bulunma yükümlülüğü getirmektedir. Resmi başlığı olan Türkiye’de Çocuklar için İyi Yönetişim, Koruma ve Adalete Doğru ibaresinin de çağrıştıracağı gibi, Önce Çocuklar Türkiye’ye çocuklar için koruyucu bir ortam sağlamada yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Önce Çocuklar girişiminin tohumları ilk kez, Hükümetin, Avrupa Komisyonu’nun da yardımlarıyla Çocuk Adalet Sistemi’nin İyileştirilmesi projesi yoluyla bu alandaki uluslararası standartları yakalama çalışmalarıyla birlikte atılmıştır.

Çocuk Adalet Sistemi’nin İyileştirilmesi projesi sonuçta 2005 yılında yeni bir Çocuk Koruma Yasası’nın benimsenmesini getirmiştir. 2005 yılı, Türkiye’de kanunla ihtilafa düşen çocuklara ilişkin yasal düzenlemeler açısından önemli bir yıl olmuştur. Yeni Yasa ve ceza yasalarındaki değişiklikler cezai ehliyet yaşını 11’den 12’ye çıkarmış ve çocuklara ilişkin yargı süreçlerini önemli ölçüde hızlandırmıştır.

Yeni mevzuatın getirdiği diğer önemli yenilikler şunlardır:

• kanunla ihtilafa düşen çocuklar için özel uygulamalar;
• çocukların dahil oldukları olayları ele almakta uzmanlaşmış mahkeme sayısında artış;
• çocuklar için özgürlüğün kısıtlanması yerine alternatif bir yaptırım olarak gözetim uygulamasının getirilmesi;
• yargı süreçlerinde daha fazla sosyal hizmet uzmanının hazır bulundurulması.

Proje ayrıca, çocukların istismar, sömürü, ihmal ve şiddetten korunmaları için ilgili bütün bakanlıkların ve kurumların kapasitelerini geliştirmiştir. Çeşitli sektörleri kapsayan bu projeye Adalet Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK), İçişleri Bakanlığı, Barolar Birliği ve Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı katılmıştır.

Proje çerçevesinde gerçekleştirilen etkinlikler arasında 52 İl Barosundaki Çocuk Hakları Komisyonu üyelerini, Adalet Bakanlığı’na bağlı kurumlarda çalışan yaklaşık 400 personeli, Adli Tıp’taki 250 uzmanı ve 40 gözetim görevlisini kapsayan kapasite geliştirme çalışmaları ve 20 milletvekilinin çocuk adaleti ile ilgili konularda bilgilendirilmesi yer almaktadır.

İstismar ve şiddet mağduru çocuklar ile yasalarla sorun yaşayan çocuklara proje kapsamında daha fazla hukuksal yardım sağlanmıştır. Bugün 52 ilde Baroların Çocuk Hakları Komisyonları suç mağduru veya yasalarla başka türlü sorunu olan çocuklara hukuksal yardımlar sağlamaktadır. Çocuk Hakları Komisyonlarının kapsama alanları genel olarak yüzde 90 oranında genişlemiştir.

2002 yılından bu yana çocukların karıştıkları yasa ihlalleri söz konusu olduğunda:

• özgürlüklerinden yoksun bırakılan çocuk sayısında %67 azalma olmuştur;
• Islahevlerinde tutulan çocuk sayısı %80 azalmıştır.

Önce Çocuklar girişiminin temel taşlarından biri olarak dezavantajlı çocukların şiddet, istismar, ihmal ve sömürüden korunma haklarına ilişkin kamuoyu duyarlılığı daha da artmış ve medya da bu konuları daha duyarlı biçimde ele almaya başlamıştır.

Çocuk Hakları Komisyonlarıyla gerçekleştirilen çalışmalar beklenin de ötesinde olumlu sonuçlar vermiştir. Bu Komisyonlar yasalarla sorunu olan dezavantajlı çocuklara hukuksal yardımlar sağlamanın yanı sıra, yasal düzenlemeler ve politikalar söz konusu olduğunda çocukların kararlı savunucuları olarak ön plana çıkmışlardır. Komisyonlar, çocuk haklarının hayata geçirilmesinin izlenmesinde daha güçlü roller üstlenmişlerdir ve halen tüm Türkiye’de bağımsız izleme birimleri kurma sürecindedirler. Bu birimler, çeşitli sektörlere mensup çocuk koruma uzmanlarından oluşacaktır.

Halen sürmekte olan siyasal istikrar, ekonomik büyüme, toplumsal ve kurumsal değişim ortamı, Türkiye’de Çocuk Adalet Sistemi’nin İyileştirilmesi ve Çocuklar için Evet Deyin kampanyası gibi projelerin hedeflerinin gerçekleşmesi açısından bulunmaz fırsatlar sunmuştur. Bu projelerin başarısı sonucunda Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (ABGS), Avrupa Komisyonu Delegasyonu (AKD) ve Türkiye Hükümeti Türkiye’de Çocuklar için İyi Yönetişim, Koruma ve Adalete Doğru veya kısaca Önce Çocuklar projesini UNICEF’in teknik desteği ile yürüterek başlatma kararı almıştır. Projenin geliştirilmesi sırasında ABGS ve AKD çocuk haklarının yaygınlaştırılmasına ve korunmasına tam bir destek vermiş, çalışmalara yol göstermiş ve konuyu sahiplenmiştir.

Önce Çocuklar projesi ile birlikte, Türkiye çocuk adalet sisteminde iyileştirmelerin sürdüğüne ve kız ve erkek çocukların haklarını duyuracak ve güvence altına alacak çocuk bakımı ve korunması alanındaki değişikliklere tanıklık edecek ve ülke ÇHS ve AB standartlarına daha da yakınlaşacaktır.

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Önce Çocuklar Bülteni, İlkbahar 2006 sayısını, pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 1.24MB]

 * RSS nasıl kullanılır …