ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003 (6)

Müfredat İçeriği

Sabah töreninin ardından Hatay’da ilköğretim öğrencileri okula girip derslerine başlayacaklar

Öğretim programının erkekler için olduğu kadar kızlar için de uygun olduğu varsayılmaktadır. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2003

Müfredat Geliştirme

Son beş yıl içinde öğretim programları gözden geçirilmiş midir?

Evet -- 1997 yılında, 8 yıllık zorunlu eğitimin uygulanması ile eğitim sistemi yeniden yapılandırılmış ve ilköğretim, genel lise eğitimi, meslek liselerindeki eğitim, meslek kursları, özel okullar ve kurumlara yönelik programlar yeniden düzenlenmiştir.
MEB, 2003

Bu çerçevede İlköğretim derslerinden aşağıdakilerin öğretim programları gözden geçirilmiş veya yeniden geliştirilmiştir:

  • Vatandaşlık ve İnsan Hakları, 1998;
  • Matematik, 1998;
  • Sosyal Bilgiler, 1998;
  • İlköğretim 4-8. sınıflar için Fen Bilgisi, 2000;
  • Din ve Ahlak, 2000;

Ayrıca, ilköğretim 4-5. sınıflarının programlarına yabancı dil eklenmiştir.
MEB Araştırma Plânlama ve Koordinasyon Kurulu (APK), s229, Ankara 2001.

Temel öğrenme becerileri tanımlanmış mıdır?

Hayır -- Genel amaç ve ilkeler Temel Eğitim Öğretim Program’ında verilmiştir; özel amaç ve hedefler ise, her bir ders için ayrı ayrı belirlenmiştir.

Türk eğitim sisteminin temel amacı; Atatürk ilkelerine ve demokratik değerlere bağlı, bilgi çağına hazır, yüksek düzeyde beceri sahibi, üretken ve yaratıcı insanlar yetiştirmektir.

Öğrenciler üst düzey düşünme, algılama ve sorun çözme becerileri ile donatılarak farklı kültürleri özümseyebilecek, hem çağdaş uygarlığa katkıda bulunabilecek, hem de kendi kültürünü geliştirebilecek niteliğe kavuşturulacaklardır. Ayrıca, kişisel sorumluluk sahibi ve açık fikirli olmaları sağlanacak, beceriler buna göre belirlenecektir. Ancak, her yaş/sınıf düzeyine göre kazandırılması gereken beceri ve davranışların tanımı eksiktir.
MEB

Eğer bir öğretim programı reformu yapıldıysa sonuçları ne olmuştur?

1997 yılında, herkes için öğrenci merkezli eğitim öngören kapsamlı eğitim reformunun parçası olarak öğretim programı reformu da gerçekleştirilmiştir. Ankara Üniversitesi tarafından 2002 yılında ‘İlkokullarda Sosyal Etki Değerlendirilmesi’ araştırması yapılmıştır. Ancak eğitim reformunun sonuçlarını tam anlamıyla değerlendirebilmek için, hala geniş çaplı niteliksel ve niceliksel araştırmaların yapılması gerekmektedir.

Öğretim programı kızların gelişimi için de uygun mu?

Türkiye’de, kızlara karşı ayrımcılığı önleyebilmek amacıyla, toplumsal cinsiyet temeli yerine her iki cinse eşit imkanlar ve sorumluluklar verilmesi esas alınmaktadır. Dolayısıyla, öğretim programının erkekler için olduğu kadar kızlar için de uygun olduğu varsayılmaktadır. Kültürümüzde varolan cinsiyet ayrımının üstesinden gelebilmek için özel ögeler bulunmamaktadır.

Yakın tarihlerde öğretim programı toplumsal cinsiyet açısından irdelenmiş midir?

Hayır.

Yakın tarihlerde ders kitapları dahil olmak üzere öğretim/öğrenim materyalleri toplumsal cinsiyet açısından irdelenmiş midir?

Hayır -- Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü cinsiyetçiliğin giderilmesinde ilk adımı teşkil etmek üzere, ders kitapları ve diğer eğitim materyallerindeki cinsiyetçiliğe ilişkin iki kitap yayınlamış ve bir panel düzenlemiştir.

Ders kitapları da dahil olmak üzere öğretme/öğrenme materyalleri kolaylıkla elde edilebiliyor mu?

Evet -- Ders kitaplarının listeleri MEB Talim ve Terbiye Kurulunca yayımlanmakta, bunların arasından hangilerinin okutulacağı ise okullardaki komiteler tarafından belirlenmektedir. Ders kitapları okullar açılmadan piyasaya çıkarılmaktadır. İhtiyaç sahibi çocukların kitapları devlet veya okul aile birlikleri tarafından temin edilmektedir. Temel Eğitim Programının bir parçası olarak, 4,401’i taşımalı eğitim kapsamındaki merkez okulları olan 22,276 köy ilköğretim okulunda okuyan öğrencilerin öğretim/öğrenim materyalleri ile, Devlet Yatılı Okullarında okuyanların kitap ve kırtasiye malzemeleri, ücretsiz olarak karşılanmaktadır.
MEB, İlköğretim Genel Müdürlüğü, Ankara 2003

Yaşam becerileri eğitimi de öğretim programına dahil midir?

Evet -- Ancak uygulamada ve yazılı materyallerde istenen düzeyde amaçlara ulaşılamamaktadır.

Yaşam becerilerine dayalı eğitimde hangi öğrenim alanları veya konuları kapsanmaktadır?

Okuma yazma ve sayısal becerilerinin yanısıra, kişilerarası ilişkiler, demokratik bir ülkede etkin bir kişi olma, sosyal ve doğal çevre ile ilgili işlemlerde gerekli bilgileri kullanabilme, karar alma, sorun çözme becerileri, vb. de öğretim programında yer almaktadır.
MEB, Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ve APK, Ankara 2003

Öğretim programlarında okumanın yanısıra yazma (kompozisyon) da yer almakta mıdır?

Evet -- okumanın yanısıra kompozisyon ögesi de vardır.

Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003, 7. Bölümde Eğitim Süreçleri’nde devam ediyor.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa