ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003 (5)

Öğrenci Verileri

Three schoolgirls in Paslıkaya village, Hatay, Southern Turkey

Nüfus cüzdanı ilköğretim okulunun bitirilmesinden sonra, diplomanın hazırlanma sürecinde, diploma üzerinde kişiyle ilgili doğru bilgilerin yer alabilmesi için gereklidir. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2003

Erken Çocukluk Eğitimi

Anne-babaların yüzde kaçı anne baba eğitimi görüyor?

Sınırlı sayıda anne-baba; sivil toplum kuruluşları, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve yerel yönetimler tarafından düzenlenen anne-baba eğitimi programlarına katılmıştır. MEB Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Gazi Üniversitesi ve UNICEF (0-4 yaş ana-çocuk eğitimi programı) kapsamında 59 ilde 16,426 kişiyi; MEB, Ana Çocuk Eğitimi Vakfı (AÇEV) ve Dünya Bankası ise çocuğun ana–babası yoluyla çok yönlü gelişiminin desteklenmesi konusunda 59 ildeki 84 Halk Eğitim Merkezinde 92,500 ana-çocuğu eğitmiştir.

Ayrıca, MEB Mesleki Eğitim Genel Müdürlüğü de anne-baba eğitimi vermektedir. 1998 ile 2002 yılları arasında 1,008,162 kişi bu eğitimleri almıştır. 2001-2002 öğretim yılından itibaren, babalar da programa davet edilmektedir. Geçen yıl (2002’de) 85,175’i erkek ve 225,631’ı kadın olmak üzere, toplam 310,806 kişi bu programlara katılmıştır.

Kız ve erkek çocuklar uyuma, dinlenme ve oyun oynama konusunda eşit olanaklara sahip mi?

Hayır -- Kızlar, özellikle kırsal alanlarda yaşayanlar küçük yaşlardan itibaren, ev işlerine yardım etmek, küçük kardeşlerine bakmak ve hatta tarımsal üretime katkıda bulunmakla yükümlüdür. Kız çocuklarının küçük yaştan itibaren daha fazla görev ve sorumlulukları vardır.

Doğum Kayıtları

Nüfusa kaydedilmemiş tahmini çocuk oranı nedir?

Nüfusa kaydedilmemiş çocuklar olduğu bilinmesine karşılık, bunlarla ilgili istatistiki bilgi yoktur.

Tablo 1: Doğum Kayıtları
Doğum Toplam Kız Erkek Cinsiyet Farkı
Doğum Kayıtları1 1,141,898 549,219 592,679 43,460

1 Doğumda nüfusa kaydedilen yüzde oran bilgisi yoktur. İçişleri Bakanlığı 2001.

Okula kayıt veya sınava girebilmek için doğum kaydı zorunlumudur?

Hayır -- Nüfus cüzdanı ilköğretim okulunun bitirilmesinden sonra, diplomanın hazırlanma sürecinde, diploma üzerinde kişiyle ilgili doğru bilgilerin yer alabilmesi için gereklidir.

Çalışan Çocuklar

Tablo 2: Çalışan Çocuk İstatistikleri
Çalışan Çocuk Sayısı Toplam Kız Erkek Cinsiyet Farkı
Çalışan Çocuklar2 1,635,000 625,000 1,010,000 385,000
Çalışan Çocuklar (6-14 yaş)3 511,000 212,000 299,000 87,000
Ev İşleri (6-14 yaş)4 %27.6 %39.3 %16.4 %22.9

2 Hane halkından ulaşılan çocuk istihdamını kapsar. DİE Çocuk İstihdamı, 2003.

3 ibidem

4 2003 yılı CEDAW Ülke Raporu, Ek: Kırsal Alanlardaki Kızlar, Ev İşleri, s15, (DİE, 1999) CEDAW 2003.

Cinsel taciz, çocuk kaçakçılığı veya diğer şiddete uğramış çocuk oranı?

Kanunla yasaklanmış olmasına karşılık, sosyal ve psikolojik nedenlerle birçok çocuk veya veli şikayetçi olmaktan çekinmektedir. Ayrıca yapılan şikayetler de ulusal ölçekte toplulaştırılmamıştır. Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği, 2003.

Çocukların okula gitmesine engel olan mevsimsel faktörler veya görevler var mıdır?

Evet -- Mevsimsel tarımsal işgücü gereksinimi ve aşırı kar yağışı bazı zamanlarda kırsal alanda yaşayan çocukların okula gitmesini engelleyebilmektedir. İlkokullar 180 gün açık olmak durumundadır. Okul yılının başlangıç ve bitiş tarihlerine yerel yetkililer karar verir.

Kriz, Çatışma ve İstikrarsızlık

Ülke veya ülkenin bir bölümü son on yıl içinde (doğal afetler dahil) bir krizle, çatışmayla veya istikrarsızlıkla karşılaştı mı?

Evet -- 1999 yılında meydana gelen deprem yaklaşık 17,000 kişinin.

1990’lardaki terörizm ise, yaklaşık 30,000 kişinin ölümüne neden olmuş, geçirilen ekonomik krizler ise yüksek işsizlik oranına yol açmıştır.

Bu durumda, öğrenim imkanlarının istenen düzeye çıkarılabilmesi için, gerek ana–babalar, gerekse çocuklar için yeni okullar yapılması, özellikle de ciddi kayıplara uğramış veya okula gidememiş çocuklar ve yetişkinler için psiko sosyal eğitim programları gibi özel destek programları oluşturulması gerekmektedir. Kriz nedeniyle oluşan iç göçler sonucu ortaya çıkan diğer sorunlar da çözüm beklemektedir.

Tablo 3: İşsizlik
İşsizlik5 Toplam Kadın Erkek Cinsiyet Farkı
Kentsel %29.5 %17 %12.5 %4.5
Kırsal %7.3 %2.3 %5 %2.7

5DİE 2002.

Çocuklar ve/veya öğretmenler için herhangi bir psikososyal program oluşturulmuş mudur?

Evet -- Deprem sonrasında, çocuklar için ‘Psikososyal Okul Projesi’ uygulanmıştır. MEB ve UNICEF işbirliği ile yürütülen projeye, Şubat 2002 sonuna kadar 320 danışman, 8,235 öğretmen ve 13,000 öğrenci katılmıştır. Psikososyal Okul Projesi Değerlendirme Raporu, MEB-UNICEF 2001.

Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği için Avukat Türkay Asma, ile temasa geçilebilir. Telefon +90 (0)312 417 9601.

Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003, 6. Bölümde Müfredat İçeriği’nde devam ediyor.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa