Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003 (2)

Eğitim Verileri

Bir grup çocuk kağıt kaplı duvarı resim yapıyor

A communal drawing project in Diyarbakır, Southeastern Turkey.
Fotoğraf Ahmet Aküzüm © UNICEF Türkiye 2003

İstatistikler

**Tablo 1:** Erken Çocukluk Eğitimindeki Çocuklar
Erken Çocukluk Eğitimi	Toplam	Kız	Erkek	Cinsiyet Farkı
Yüzde¹	%6.9	%6.7	%7.1	%0.4
Sayı²	226,811	107,556	119,255	11,699

¹ Devlet, özel sektör ve benzeri kuruluşlar tarafından düzenlenen erken çocukluk eğitimine (EÇE) katılan çocukların çağ nüfusuna oranı. 2001-2002 Öğretim yılı geçici verileri, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Araştırma Plânlama ve Koordinasyon Kurulu (APK) 2003.

² EÇE’ne katılanların toplam sayısı. MEB APK 2002.

**Tablo 2:** İlköğretimdeki Çocuklar
İlköğretim	Toplam	Kız	Erkek	Cinsiyet Farkı
Kaba Okullulaşma³	%96.6	%93	%100	%7.8
Net Okullulaşma⁴	%89.8	%87	%92.4	%5.3
Net Okulla Devam⁵	--	%70	%73	%3
Kayıtlı Olmayan⁶	1,434,000	873,000	562,000	311,000
Sınıf Tekrar Etme⁷	%3.5	--	--	--
Ortaöğretime Geçme⁸	%83	--	--	--

³ 2001-2002 Öğretim Yılı başında geçici veriler, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) 2001.

⁴ ibidem
Not: Öğrenim yılı başında, kızların ilköğretimin ikinci basamağındaki (12-14 yaş grubuna karşılık gelen 6, 7 ve 8 sınıflarda) okullulaşma oranları kırsal alanlarda sadece %67.3’tür. Bu oran erkeklerde %82.2’dir. Kentsel alanlarda ise bu oranlar %79.8 ve %89.8 ’dır. DİE 2002.

⁵ Öğretime devam etme oranı 1992-2001 yılları arasında erkeklerde %73 ve kızlarda %70’tir. The State of the World’s Children 2003, UNICEF, New York 2003.

⁶ MEB 2003.

⁷ MEB, İlköğretim Genel Müdürlüğü 2003.

⁸ 2000-2001 öğretim yılında ilköğretimden mezun olan öğrenci sayısı 1,054,941 olup, 2001-2002 öğretim yılında ortaöğretime kayıt yaptıran öğrenci sayısı 880,832’dir. MEB APK 2002.

Not: Cinsiyet farklılığına göre kırsal ve kentsel bölgelerde ilköğretimde net okullulaşma oranları belirlenmemiştir -- aynı zamanda net okula devam ve mezun olma oranlarıda belirli değildir. MEB Araştırma, Plânlama ve Koordinasyon Kuruluşu verilerine dayalı olarak 5. sınıftan 6. sınıfa geçiş oranı 2001 yılında %97’dir.1. sınıfa kayıtlı öğrenci sayısı 1995-1996 öğretim yıllarında 1,345,391’dir ve 2002-2003 öğretim yıllında 6. sınıfa kayıtlı öğrenci sayısı 1,114,011’dir. MEB, 2003.

**Tablo 3:** Ortaöğretimdeki Çocuklar
Ortaöğretim	Toplam	Kız	Erkek	Cinsiyet Farkı
Kaba Okullulaşma⁹	%66	%57.2	%74.3	%17.1
Kayıtlı Olmayan¹⁰	1,276,097	782,791	493,306	289,485
Açık Öğretim Lisesi¹¹	562,056	187,333	374,723	187,390
Mezun Olma¹²	%65	--	--	--
Okuldan Ayrılma¹³	%8	%6	%11	%5
Yüksek Öğrenme Geçiş¹⁴	%39.8	%11.6	%10.6	%1

⁹ Cinsiyet farklılığına göre kırsal ve kentsel kaba okullulaşma oranları ortaöğretimde belirlenmemiştir -- kırsal bölgelerde kaba okullulaşma oranı %6, kent merkezlerinde en çok %94 olarak belirlenmiştir. 2002-2003 öğretim yılı verilerine göre. MEB APK 2003.

¹⁰ ibidem

¹¹ ibidem

¹² MEB APK, p125, 2001

¹³ MEB Müsteşarlığı 2002.

¹⁴ Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı Sonuçları ÖSYM Yayınları, Ankara 2002. Yüksek öğrenime geçiş oranı, yüksek öğretimde kaba okullulaşma oranından daha yüksektir (bakınız Tablo 4). Buda bize şu gerçeği gösteriyor, bazı öğrenciler üniversiteye girmeye hak kazandığı halde kayıt yaptırmayıp bir yıl daha bekleyip tekrar üniversiteye girmeyi deniyorlar.

Not: Ortaöğretimde sınıf tekrar etme oranı belirlenmemiştir.

**Tablo 4:** Eğitimle ilgili Diğer Oranlar
Eğitimle ilgili Diğer Oranlar	Toplam	Kız	Erkek	Cinsiyet Farkı
Yüksek Öğretimde Kaba Okullulaşma¹⁵	%21.3	%18.7	%24.3	%8.3
15+ Okuma-yazma¹⁶	%83.6	%75.4	%91.4	%16
Yetişkin Okur Yazar¹⁷	%86.5	%78.5	%94.4	%15.9
Yetişkin Okur Yazar (Kırsal)¹⁸	%80	%69.2	%91	%21.8
Yetişkin Okur Yazar (Kentsel)¹⁹	%89.9	%83.4	%96.1	%12.7

¹⁵ Geçici veriler, DİE 2001. Yüksek öğrenime geçiş oranı (bakınız Tablo 3) üniversiteye girmeye hak kazananları, yüksek öğretimde okullulaşma oranıda sadece kayıt yaptıranların oranını göstermektedir.

¹⁶ 2000 Genel Nüfus Sayımı, DİE 2003.

¹⁷ 2000 Genel Nüfus Sayımı, Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri, Türkiye, Yayın Numarası 2759, s90, DİE 2003.

¹⁸ ibidem s155.

¹⁹ ibidem ss153-154.