Önce Çocuklar: Erken Çocukluk Gelişimi

Fotoğraf Rana Mullan
© UNICEF Türkiye 2006

Gerçek sevgi özen ister

Durum

2006 yılı itibariyle, Türkiye nüfusunun %18,5’inin 10 yaşın altında olduğu tahmin edilmektedir ve bunların %9’u 5 yaşın altındadır. Hiç şüphesiz ki bu çocukların yaşamlarının ilk yılları hem zihinsel hem de fiziksel gelişimleri açısından en önemli aşamadır. Örneğin, beyin gelişiminin %80’i 6 yaşına gelindiğinde tamamlanmış olmaktadır; okul öncesi eğitim almış çocukların eğitimin daha sonraki aşamalarında hep daha başarılı olmasının nedeni budur.

Ancak, Erken Çocukluk Gelişimi (EÇG) programlarının yararı tam olarak herkes tarafından yeterince bilinmediğinden bu alana yapılan yatırım yeterli değildir. EÇG programlarına duyulan ihtiyaç çok büyüktür, çünkü:

EÇG hakkında bilgi verebilecek, yeterli sayıda eğitilmiş sosyal hizmet uzmanları, sağlık personeli ya da milli eğitim personeli bulunmamaktadır;
EÇG hizmetlerinin bölgesel dağılımı eşit değildir;
okul öncesi eğitime ayrılan derslik sayısı yetersizdir;
okul başarısı düşüktür;
çocuğa yönelik şiddet, istismar ve ihmal olayları daha sıktır;
cinsiyet ayrımcılığı yaygındır.

Bu eksikler olduğu sürece, özellikle düşük gelirli ailelerden gelenler olmak üzere bir çok aile çocuklarının bu kritik gelişim evresindeki ihtiyaçları hakkında bilgisiz kalmaya devam edecektir.

Çözüm

Ülke çapında gerçekleştirilecek ve anne sütünün, iyi beslenmenin, bağışıklamanın, olumlu aile olmanın ve okul öncesi eğitimin önemini vurgulayan bir EÇG programı, küçük çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamada anne babalara yardımcı olacaktır. Cinsiyet eşitliğini ve çocuk katılımını sürekli olarak destekleyerek, EÇG programını uygulamak çocuklar ve bu çocukların aileleri, içinde yaşadıkları toplum ve ülkeleri için hem kısa hem de uzun vadede yararlar sağlayacaktır. Bunlardan bazıları aşağıdakilerdir:

bebek ölümlerinin azalması;
çocuklarda yetersiz beslenmenin azalması;
çocuklarda öğrenme başarısının artması;
cinsiyet eşitliğinin ve çocuk katılımının artması;
ilköğretimi tamamlayan kız çocuklarının sayısının artması;
çocuğa yönelik şiddet, istismar ve ihmal olaylarının azalması;
aileler ve çocuklar arasında iletişim becerilerinin, bilginin artması ve çatışmaların azalması.

Hedef

Hizmet sunanlar, politika yapıcılar, karar vericiler ve medya ile birlikte ailelerin ve çocukların bakımından sorumlu kişilerin EÇG’nin yararları hakkındaki bilgi ve farkındalığı arttırılmalıdır.

Anne sütünün, iyi beslenmenin, bağışıklamanın, olumlu aile olmanın ve okul öncesi eğitimin önemini vurgulayan basılı materyaller ve televizyon/radyo spotları hazırlanacaktır.
Hizmet sunanlar, ailelere EÇG hakkında doğru bilgi vermek üzere eğitilecektir. Ailelere çocuklarıyla birlikte kullanacakları eğitim materyalleri sağlanmalıdır.
Görsel ve yazılı medya EÇG’nin yararlı hakkında ve bu bilgileri halkın farkındalığını arttırmak için en iyi nasıl kullanabilecekleri konusunda eğitilecektir.
Okul öncesi eğitim öğretmenlerine yeni müfredat hakkında eğitim ve bilgi tazeleme kursları verilecektir.
Öğretmenlere yeni müfredat gibi EÇG alanındaki son gelişmeler hakkında bilgi vermek ve çocuklar için eğitici oyunlar önermek için bir internet portali oluşturulacaktır.
Özel sektör süt üreticileri, okul öncesi dönemdeki çocuklar için ücretsiz süt temin etmeye seferber edilecektir.

Sonuç

Ülke genelinde gerçekleştirilecek kapsamlı bir EÇG programının uygulanması, tüm çocukların yaşama en iyi şekilde başlamasına yardımcı olacaktır. Daha mutlu, daha sağlıklı, daha kendine güvenli ve daha iyi eğitimli yetişkinler olarak, bu çocuklar daha refah bir Türkiye’nin uzun vadeli kalkınmasına katkıda bulunacaktır. Kısa vadede ise, EÇG aşağıdakileri sağlayacaktır:

daha çok çocuk hayatta kalacak ve gelişecektir;
daha çok sayıda aile ve çocuğun bakımından sorumlu kişi, çocuklarla olan ilişkilerinde şiddet yerine olumlu disiplin uygulamalarını kullanacaktır;
kentlerde daha çok sayıda aile ve çocuğun bakımından sorumlu kişi çocuklarını anaokuluna gönderecektir;
daha çok çocuk ilköğretim sistemine girmeye hazır olacaktır;
daha ileri yaştaki kız çocukları da okula gidebilecektir, çünkü evde kalıp küçük kardeşlerine bakmaları gerekmeyecektir;
anaokulu ve ilkokul kayıt oranlarında 2007’ye kadar cinsiyet eşitliği sağlanacaktır;
2013’e kadar, öğrenme başarısı OECD ortalamasına ulaşacaktır;
daha çok sayıda anne işe gidebilecek ve aile gelirine katkıda bulunabilecektir;
sosyal eşitlik artacak ve yoksulluk azalacaktır;
diğer tüm kalkınma yatırımlarından sağlanan geri dönüşler büyük oranda artacaktır.

Sponsorlar için

Çocukların refahını ve gelişimini desteklemek herkesin sorumluluğudur; çünkü devletimiz, toplumumuz ve ailelerimiz çocuklarımıza yaşamda doğru başlangıcı vermediğinde bunun yükünü hepimiz taşırız.

İş dünyası için, EÇG’ne özel yatırım yapmanın sağlayacağı kazançlar çok fazladır. Öğrenme becerileri iyileştirilmiş ve okulu terketme oranları daha düşük olan, daha sağlıklı, daha mutlu çocuklar daha büyük bir sosyal sorumluluk duygusuna sahip erişkinler haline gelecektir.

Bu çocukların artan olumlu potansiyelleri canlı bir ekonominin ve canlı bir iş dünyasının önünü açacaktır. Çocukların gelişimine böylesine önemli katkılar sağlayan kuruluş, işletme ve kurumların kamuoyu gözündeki olumlu imajını daha da artıracaktır.