Fotoğraf Mahmut Oral © UNICEF Türkiye 2003
Türkiye’nin birçok yöresinde çocuklar okula gönderilmemektedir ve bu durum özellikle kızlar için geçerlidir. Nüfusun cinsiyete göre dağılımında eşitlik olmasına karşın, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, geleneksel olarak, gerek kamusal yaşamda gerekse aile içinde hala görülebilmektedir. Ataerkil aile yapılarında yetişkin erkeklerin ve erkek çocukların gereksinimlerine kadınlara ve kızlara göre öncelik tanınmakta, hatta kadınlar ve kız çocuklar arasında bile ayrım yapıldığı görülmektedir. Yiyecek içecek gibi temel ihtiyaçların karşılanmasına öncelik veren birçok aile çocuklarından gelir getirecek ek iş gücü olarak yararlanmayı seçmektedir.
Türkiye’de erkek ve kız çocuklarının ilköğretimde okullulaşma sayılarına bakıldığında erkeklerden farklı olarak 600,000 kız çocuğunun okula gitmediği görülmektedir. Bu nedenle Türkiye, UNICEF’in temel eğitimde cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve bu konuya daha fazla duyarlılık gösterilmesini gerekli gördüğü 25 ülke arasında yer almaktadır.
Varolan Durum
- Bazı illerde kız çocukların eğitiminin önündeki en önemli engel okul ve derslik yetersizliğidir.
- Çok sayıda çocuk, okula ulaşmak için uzun yolculuklar yapmak zorundadır. Durumun en güç olduğu on ilde 57,000 öğrenci okula her gün otobüsle gitmektedir ve bu çocukların ancak 15,500 kadarı kızlardır. Kış aylarında kar yolları kapadığında okula devam oranı daha da azalmaktadır.
- Yaşadıkları yerler okullardan uzak olan 52,000 çocuğun da eğitimini yatılı olarak sürdürmesi gerekmektedir ve aileler çocuklarını uzaktaki okullara yatılı göndermekte zorlanmaktadır. Ana babaların çocuklarını okula göndermekten vazgeçmelerinin bir diğer nedeni de kimi okullarda tuvalet ve su gibi imkanların olmayışıdır.
- Birçok aile kız çocukların eğitiminin önemli olmadığını düşünmektedir. Kız çocukları erken yaşta evlendirilmekte, bir çok kız çocuk da ev işlerine yardım etsin diye evde tutulmaktadır.
- Mevcut ilköğretim öğretmenlerinin üçte biri kadındır. Ancak kadın öğretmenlerin büyük bölümü kentler ve kasabalardaki okullarda görev yapmaktadır. Köylerde kadın rol modellerinin olmayışı, kız çocuklarının özenmelerini teşvik edecek bir etkenin yokluğu anlamına gelmektedir.
- Çocuklarını ilköğretime göndermek isteyen aileler, daha sonraki orta öğrenim imkanlarının görece sınırlı olduğunu görmektedirler. Sekiz yıllık zorunlu eğitimde de birtakım sorunlar vardır; çünkü birçok köydeki okul ancak ilk beş yıl için eğitim vermektedir ve daha sonraki yıllarda okula gidemeyen öğrenciler sistem dışında kalan çocuk sayısını artırmaktadır.
Eylemler
Haydi Kızlar Okula! kız çocuklarının eğitimi kampanyasının çok sade bir logosu bulunmaktadır.
© UNICEF Türkiye 2003
- Kız çocuklarının okullulaşma oranlarının daha düşük olduğu 53 ilde kaliteli temel eğitim sağlanarak 2005 yılı sonuna kadar ilköğretimde cinsiyet eşitliğine ulaşılması.
- İhtiyacı karşılamak üzere daha fazla okul açılması.
- Kız çocuklarının eğitiminin taşıdığı öneme ilişkin bilinç ve duyarlılığın merkez, iller ve toplum düzeyinde güçlendirilmesi.
- Kız çocuklarının eğitimi için ilgili bütün sektörlerin harekete geçirilmesi.
Beklenen Değişiklikler
- 53 ilde ilköğretimdeki cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesi.
- Sistem dışı çocuk sayısının azaltılması.
- Uzun mesafe yol alarak okula gitmek ya da yatılı okumak zorunda olan öğrenci sayısının azaltılması.
- Kız çocukların eğitimine odaklaşmanın sosyal değişim için bir araç olarak işlev görmesi.
- Kız çocukların geleneksel anlayış içindeki rollerine ilişkin tutumlarının değişmesi.
- Daha çok sayıda kız okula gideceğinden çocuk işçiliğinin azalması.
- Eğitimli kızların daha sağlıklı olmaları, daha geç evlenmeleri ve daha az, ancak sağlıklı çocuk sahibi olmaları.
Katkılarınız olumlu değişiklikler yaratacaktır!
Bir köy okulu 5,000$’lık bir masrafla yenilenebilir. Bir ilde toplum katılımıyla kız çocuklarının okullulaşmasını artırmak için gereken miktar 25,000$’dır.
UNICEF Türkiye Milli Komitesi’ne nasıl vergiden muaf bağış yapılabileceğini öğrenmek için aşağıya bakınız.
Bu sayfanın altındaki ‘Bizi Destekleyiniz’ bağlantısını kullanarak vergiden muaf bağışlarınızı UNICEF Türkiye Milli Komitesi’ne internet üzerinden gönderebilirsiniz. Alternatif olarak, Türkiye İş Bankası, Çankaya, Ankara, Şube No. 4238, Hesap No. 500 yoluyla kredi transferinde bulunabilirsiniz.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa