ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

DÇD 2005, Basın Özeti: Yönetici Özeti, Silahlı çatışma ortamlarında çocuklar

Mülteci kampında oyuncağıyla bir çocuk

© UNICEF/HQ03-0160/Shehzad Noorani

Çocuklar, her zaman Silahlı çatışmalardan ilk etkilenenler her zaman çocuklardır. Ölmeseler ve yaralanmasalar bile, bu yüzden annesiz/babasız kalabilmekte, kaçırılabilmekte ya da şiddet, yerlerinden olma, yoksulluk ve sevdiklerini yitirme gibi olumsuzluklar çocuklarda psikolojik ve psikososyal yaralara yol açabilmektedir. Hayatta kalabilenler, çoğu durumda kendilerini bu kez farklı bir savaşın içinde bulmaktadırlar: hastalıklara, yetersiz barınma koşullarına, temel hizmetlerin eksikliğine ve yetersiz beslenmeye karşı verilen savaş. Okulların da şiddet ağının içine çekilmesi çoğu kez trajik sonuçlara yol açabilmektedir. Çocuklar zorla silahlanıp çatışmalara katılmaya, başkalarına hizmet etmeye, cinsel şiddet ya da sömürüye katlanmaya zorlanmakta ya da savaştan kalan patlayıcı maddeler her yıl çok sayıda çocuğun ölümüne ve yaralanmasına neden olmaktadır. Silahlı çatışmalar sırasında ve sonrasında, özellikle kız çocuklar cinsel şiddete, istismara, sömürüye ve dışlanmaya maruz bırakılmaktadırlar. Bu arada, bir çok kız da savaş deneyimi yaşamaktadır.

Çocukları silahlı çatışmalardan korumak için gerçekleştirilmesi gereken birtakım girişimler olmalıdır:

  • Çatışmaların öncesinde ve çatışmalar sırasında en başta çocuklar gözetilmeli. Ülkeler, çatışmaya girmeden ve birtakım yaptırımlar uygulamadan önce bunların çocuklar üzerindeki olası etkilerini dikkate almalı, çatışmalar sırasında insanî yardım kuruluşlarına görevlerini yapabilecekleri alanlar sağlamalıdırlar.
  • Çocukların silahlandırılıp askere alınmalarına son verilmeli. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS) çerçevesinde çocukların silahlı çatışmalarda yer almalarıyla ilgili İsteğe Bağlı Protokolün benimsenme ve yaşama geçirilme süreci hızlandırılmalıdır.
  • Çocuklar için koruyucu ortamların her düzeyde güçlendirilmeli. Ülkeleri, çocukları silahlı çatışmaların yıkıcı etkilerinden korumayı amaçlayan anlaşmaları, istisnasız, onaylamaya ve uygulamaya teşvik etmeli.
  • Dokunulmazlık kültürünün ortadan kaldırılması ve hesap verebilirliğin sağlanması. Soykırım uygulayanlar, savaş suçları -- 15 yaşından küçükleri silahlandıranlar dahil -- ve insanlığa karşı işlenen suçların failleri yargı önüne çıkarılmalıdır.
  • Çatışmalar sırasında insan hakları ihlallerinin izlenmesi ve önemsenmelidir.
  • Silahsızlandırma ve mayın duyarlılığı kampanyaların yaygınlaştırılmalı. Bir dönem savaşmış olan çocukların kapsamlı destek programları aracılığıyla toplumla yeniden bütünleştirilmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu arada, çatışmalara katılan kız çocukların toplumla yeniden bütünleştirilmelerine özel önem verilmelidir. Mayın riski eğitimi, okul ders ve halk sağlığı programlarında yer almalıdır.
  • Yaşamlarına istikrar ve normallik öğesi katmak için, silahlı çatışma ortamlarındaki çocuklar için eğitim mümkün olan en kısa sürede başlatılmalı.
 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa