DÇD 2005: Panel 1.4

Binyıl Kalkınma Hedefleri’ne (BKH) ulaşılmaması durumunda: çocukların başına gelecekler

Etmen: Yoksulluk

Amaç: Aşırı yoksulluk ve açlığın ortadan kaldırılması.

2015 Hedefleri: Günde bir dolardan az kazanarak geçinen nüfus oranının yarı yarıya azaltılması. Açlık çeken nüfus oranının yarı yarıya azaltılması.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Karışık. Bugünkü eğilimlere ve tahminlere göre, bu amaç ve ilgili hedefler, büyük ölçüde Çin ve Hindistan’daki önemli ekonomik büyüme sayesinde toplam olarak gerçekleşecektir. Ne var ki, Sahra Güneyi Afrika ülkelerinin çoğunun bu hedefi gerçekleştirme olasılıkları düşüktür.

Çocukların Başına Gelecekler: Çocuklar yoksulluğu, salt gelir yetersizliğinin ötesinde kendi gelişimlerine elverişli olmayan bir ortam olarak yaşayacaklarından, gelir düzeyi ile ilgili hedeflerin gerçekleştirilmesi, her çocuğun gerçek anlamda bir çocukluk dönemi yaşamasına ancak sınırlı bir katkısı olabilecektir. Çin ve Hindistan, gelir düzeyi hedefini yakalama yolundadır; ancak bu ülkeler, özellikle çocuk ölümlerinin azaltılması söz konusu olduğunda çocuklarla ilgili BKH’nin gerisinde kalmaktadır. Yetersiz beslenme gelişmekte olan ülkelerde meydana gelen çocuk ölümlerinin yarısında rol oynadığından, açlığın yarı yarıya azaltılmasının bu alanda belirgin bir etkisi olacaktır.

Etmen: İlköğretim

Amaç: Herkesin ilköğretim görmesi.

2015 Hedefleri: Bütün kız ve erkek çocukların ilköğretimi tam olarak görmeleri.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Karışık. Orta ve Doğu Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu (ODA/BDT), Latin Amerika ve Karayipler dahil olmak üzere çeşitli bölgeler bu hedefe ulaşabilecek durumdadır. Doğu Asya ve Pasifik bölgesi ise bu hedefe belirlenen tarihten on yıl önce ulaşmıştır. Bu alanda geriden gelen, Sahra Güneyi Afrika ülkeleridir.

Çocukların Başına Gelecekler: Çoğunluğu kızlar olmak üzere yaklaşık 121 milyon çocuk okula gitmemektedir. Bu çocuklar, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS) çerçevesinde hükümetlerinin taahhüt ettikleri eğitim hakkından yoksun bırakılanlardır. İkinci BKH’nin gerçekleştirilememesinin bedeli, 2015 yılına gelindiğinde 75 milyon çocuğun -- ki bunların yüzde 70’i Sahra Güneyi Afrika’da olacaktır -- ilköğretimi bile almamış olması olacaktır.

Etmen: Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Amaç: Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlendirilmesi.

2015 Hedefleri: İlk ve ortaöğretimde cinsiyet eşitsizliklerinin tercihen 2005 yılına kadar, diğer bütün alanlarda ise 2015 yılına kadar ortadan kaldırılması.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Yetersiz. İlkokullarda cinsiyet eşitliğine doğru önemli ilerlemeler sağlanmış olmasına karşın, ilköğretim düzeyindeki eşitsizlikler gelişmekte olan ülkelerin üçte birinde halen sürmektedir ve orta öğretime gelindiğinde bu eşitsizlikler ülkelerin yüzde 40’ı için geçerlidir.

Çocukların Başına Gelecekler: İlk ve orta öğretimde cinsiyet eşitliğinin sağlanması, gerçekleştirilemeyen ilk BKH olacaktır. Bunun nedeni, kısmen, orta öğretim düzeyindeki okullaşmanın yavaş gelişmesidir. UNESCO tarafından yapılan tahminlere göre 2005 yılına gelindiğinde ilk ve orta öğretimde muhtemelen 76 ülke cinsiyet eşitliğini sağlayamamış olacaktır. Bugünkü eğilimler veri alındığında bu eşitliğin 2015 yılına gelindiğinde de 54 ülke tarafından sağlanamamış olacağı söylenebilir.

Etmen: Çocuk yaşatma

Amaç: Çocuk ölümlerinin azaltılması.

2015 Hedefleri: 5 yaş altı çocuk ölüm hızının üçte iki oranında azaltılması.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Çok geride. BKH’den bu dördüncüsü, genel olarak en uzaktaki hedef olarak görülmektedir. Doğu Asya ülkelerinden bazılarında önemli ilerlemeler sağlanmış olsa bile, bu alanda hedefe doğru ilerleyen tek bölge Latin Amerika ve Karayipler’dir.

Çocukların Başına Gelecekler: Her gün 30 bin çocuk önlenebilir hastalıklar yüzünden ölmektedir ve bu yılda 11 milyon çocuk ölümü demektir. En iyimser tahminlere göre bile, 5 yaş altı çocuk ölüm hızını azaltmaya yönelik BKH Sahra Güneyi Afrika ile ODA/BDT’de bir sonraki yüzyıla sarkacaktır.

Etmen: Aileler ve Kadınlar

Amaç: Anne sağlığının geliştirilmesi.

2015 Hedefleri: Anne ölüm hızının dörtte üç oranında azaltılması.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Çok geride. Hedefe doğru ilerleyenler, ülkelerin yalnızca yüzde 17’sidir ve bu ülkeler gelişmekte olan ülkeler nüfusunun yüzde 32’sini oluşturmaktadır.

Çocukların Başına Gelecekler: Her yıl yarım milyon anne gebelik ve doğumla ilgili komplikasyonlar yüzünden ölmektedir. 15 milyon kadın da gene gebelik ve doğumla ilgili yaralanmalara, enfeksiyonlara ve sakatlıklara maruz kalmaktadır. Oysa, anneleri olmayan çocukların yaşama şansları da azalacaktır. Anne ölümlerinin önlenmesine yönelik çabalar artırılmadığı taktirde milyonlarca çocuk erken dönemlerinde anne şefkatinden ve bakımından yoksun kalacaktır.

Etmen: Sağlık

Amaç: HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele

2015 Hedefleri: HIV/AIDS’in yayılmasını durdurmak ve geriletmek. Sıtma ve diğer hastalıkların durdurulması ve geriletilmesi.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Çok geride. HIV oranı birçok ülkede artmaktadır. HIV oranı Afrika’nın güneyinde en yüksek olmakla birlikte, yayılma hızı açısından ilk sırayı Avrupa ile Orta Asya almaktadır ve mutlak sayı olarak bakıldığında Çin ve Hindistan önde gitmektedir. Sıtmayı kontrol altına almak güç bir iş olarak ortaya çıkarken, verem vaka sayısı da artmaktadır.

Çocukların Başına Gelecekler: 15 yaşından küçük 2 milyonu aşkın çocukta HIV enfeksiyonu vardır. Bugünkü eğilimler veri alındığında, Sahra Güneyi Afrika’da AIDS yüzünden anasını/babasını yitiren çocuk sayısı 2010 yılına gelindiğinde 18 milyonu aşacaktır. Enfeksiyonun yaygınlaşması ve hastalığın gizil döneminde oranı belirleme çabalarının karşılaştığı güçlükler, çocuklar açısından bu sorunun daha on yıllarca süreceğine işaret etmektedir. İlaçlı cibinlik ve ilaçların hem bulunabilirliği hem de kullanılması maddi ve davranışsal nedenlerden dolayı sınırlı kaldığından, sıtma da çocukların yaşamlarını tehdit etmeyi sürdürecektir. Yetersiz beslenme ise birçok ülkede çocukları verem hastalığına açık duruma getirmektedir.

Etmen: Su ve sanitasyon

Amaç: Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması

2015 Hedefleri: Temiz içme suyu ve temel sanitasyon imkanlarından yoksun nüfus oranının yarı yarıya azaltılması.

Sağlanan İlerleme, 1990-2003/04: Karışık. Temiz içme suyu imkanları sağlanması açısından işler yolunda gitmektedir; temiz içme suyu kaynaklarına erişim, küresel ölçekte, 1990 yılında yüzde 77 iken 2002 yılında yüzde 83’e çıkmıştır. Ancak, Sahra Güneyi Afrika’nın bu alandaki gelişmesi yetersizdir. Sanitasyon ise daha büyük bir sorundur. Bugünkü eğilimlere göre, yarım milyarı aşkın bir nüfus bu hedefi az bir farkla kaçıracaktır.

Çocukların Başına Gelecekler: Temiz su ve sanitasyon imkanları, çocuk yaşamı açısından büyük önem taşır. Uygun sanitasyon imkanlarından yoksunluk, özellikle gelişmekte olan ülkelerin kırsal alanlarında ciddi bir sorundur. Bu alandaki ilerlemeler hızlandırılmadığı taktirde, yaklaşık yarım milyar çocuk, başka bir deyişle gelişmekte olan ülkelerdeki her üç çocuktan biri herhangi bir sanitasyon imkanından yoksun kalmaya devam edecektir.

Bakınız Referanslar, Panel 1.4.

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Bu sayfada [Panel 1.4, Word 118KB] veya [1. Bölüm, PDF 672KB] tam metnini indirebilirsiniz.

 * RSS nasıl kullanılır …