ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

DÇD 2005: 4. Bölüm, HIV/AIDS Yüzünden Kimsesiz ya da Güç Durumda Kalan Çocuklar (1)

Afrika’da bir kadın ve iki torunu

© UNICEF/Mozambique/2004/Giacomo Pirozzi

Özet

Konu

HIV/AIDS, çocukluk dönemini tam kalbinden vurmaktadır. 2003 yılı sonu itibarıyla 18 yaşından küçük yaklaşık 15 milyon çocuk bu hastalık yüzünden kimsesiz kalmıştır. Bu durumdaki her 10 çocuktan sekizi Sahra Güneyi Afrika’dadır. İvedi ve kararlı adımlar atılıp enfeksiyon ve kayıp dalgası tersine çevrilmezse, 2010 yılına gelindiğinde 18 milyonun üzerinde Afrikalı çocuğun HIV/AIDS yüzünden annesini, babasını ya da her ikisini birden yitirmiş olacağı tahmin edilmektedir.

Anne ya da babadan herhangi birinin olmayışı, çocuklara bakacak kişinin olmamasından öte anlamlar ifade eder. Bu kayıp, çocuğun yaşamını her yönüyle etkiler. Çocuğun duygusal anlamdaki esenliği, fiziksel güvenliği, zihinsel gelişimi ve genel sağlığı bu durumdan olumsuz biçimde etkilenir. Bu yüzden çocuklar bir aile ortamında büyüyüp gelişme haklarından yoksun kalırlar. Gene bu yüzden, çocuğu şiddete, suiistimale,sömürüye, ayrımcılığa ve dışlanmaya karşı koruyan ağlar önemli ölçüde tahrip olur ve çocuklar en fazla bakıma ve desteğe gerek duydukları bir dönemde toplumun geri kalan kesiminden yalıtılmış duruma düşerler. En aşırı durumlarda ise,aile bakımından büsbütün yoksun kalan çocuklar yaşamlarını sokaklarda sürdürmek zorunda kalırlar.

Büyükleri hastalandığında ya da öldüğünde çocuğun eğitim hakkı da tehlikeye düşer. Çünkü bu durumda çocuklar okullarından başka işlerle uğraşmak, geri kalan aile üyelerine bakmak için yetişkin rolü üstlenmek zorunda kalacaklardır. Dinlenme, oyun oynama ve eğlenme hakları da böylece uçup gider. HIV/AIDS çoğu durumda yoksulluğu daha da derinleştirir; çocukların tehlikeli ve sömürücü nitelikteki işlere yönelme riskini artırır.

Yapılacak iş

AIDS yüzünden büyüklerini yitiren çocukların haklarına saygı gösterilmesi, önümüzdeki 20 yıllık dönemde uluslararası bir öncelik olarak görülmelidir. Bunun için ise birkaç cephede birden girişimlerde bulunmak gerekmektedir:

  • AIDS’in daha da yayılmasının önlenmesi: bu amaçla ulusal liderlikler kararlı bir tutum göstermeli, halkı bilinçlendirme çalışmalarının kapsamı genişletilmeli ve önleyici girişimler yoğunlaştırılmalıdır.
  • Gereken kaynakların ayrılması: AIDS’le mücadele için ayrılan kaynaklardan küçük bir bölümü bu yüzden kimsesiz ve güç durumda kalan çocuklara yönelik destek programlarına gitmektedir. Bu pay artırılmalıdır.
  • Hasta ana–babaların daha uzun süre yaşamalarının sağlanması ve bu kişilere ekonomik, psikososyal ve diğer yönlerden destek verilmelidir.
  • Topluluk temelli tepkilerin harekete geçirilmesi ve desteklenmesi: Bundan kastedilen,güç durumdaki hanelere hem kısa hem de uzun erimli destek sağlanmasıdır.
  • Temel hizmetlere erişim sağlanması: AIDS yüzünden büyüklerini yitirenlere ve güç durumdaki diğer çocuklara eğitim, ve sağlık gibi alanlarda temel hizmetlerin sağlanması ve bu çocukların doğum kayıtlarının yaptırılması.

Bakınız Panel 4.1, Küresel HIV/AIDS tehdidi.

4. Bölüm, HIV/AIDS Yüzünden Kimsesiz ya da Güç Durumda Kalan Çocuklar devam ediyor.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa