ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

DÇD 2005: 3. Bölüm, Çatışma Ortamlarında Çocuklar (1)

Mülteci kampında oyuncağıyla bir çocuk

© UNICEF/HQ03-0160/Shehzad Noorani

Özet

Konu

Silahlı çatışmalar en önce çocukları etkilemektedir. Çocuklar bu çatışmalarda ölmeseler, yaralanmasalar bile, yakınlarını yitirebilmekte; yoldan çıkarılmakta; şiddete yakından tanık olmanın, yoksulluğun ya da sevdiklerini yitirmenin getirdiği psikolojik ve psikososyal sorunlarla baş başa kalmaktadırlar. Hayatta kalabilenler de bu kez kendilerini başka bir savaşın içinde bulmaktadırlar: bu, hastalıklara, barınacak bir yer olmamasına, beslenme ve temel hizmetlere ulaşamama gibi olumsuzluklara karşı verilen bir savaştır. Bu arada okullar da şiddete sahne olabilmekte, bu durum zaman zaman trajik sonuçlar verebilmektedir.

Çocuklar zorla silah altına alınabilmekte, çeşitli işlerde köle gibi kullanılabilmektedir; cinsel şiddet ve sömürüye maruz kalabilmekte ya da her yıl binlerce insanın ölümüne ya da yaralanmasına yol açan mayın gibi savaş kalıntıları onları da vurmaktadır. Cinsel şiddet, istismar, sömürü ve damgalama gerek çatışmalar sırasında gerekse sonrasında özellikle kız çocukları tehdit etmektedir. Bu arada, çatışmaları ön saflarda yaşayan çok sayıda kız çocuk olduğu da unutulmamalı.

Yapılacak iş

Çocukların silahlı çatışmalardan korunması için bir dizi yapılması gereken iş var:

  • Çatışma öncesinde ve sırasında önce çocuklar gözetilmeli: ülkeler, çatışmaya girmeden ya da belirli yaptırımlar uygulamadan önce bunun çocuklar üzerindeki etkilerini hesaba katmalı, çatışmalar sırasında insani yardım kuruluşlarının çocukları ve kadınları koruyucu girişimlerde bulunmaları için imkan sağlamalıdırlar.
  • Çocukların silah altına alınmalarına son verilmesi: Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’sine (ÇHS) konulan çocukların silahlı çatışmalarda yer almalarıyla ilgili İsteğe Bağlı Protokolün kabul ve uygulama süreci hızlandırılmalıdır.
  • Çocuklar için koruyucu ortamların her düzeyde güçlendirilmesi: çocukları silahlı çatışmaların yıkıcı etkilerinden korumayı amaçlayan anlaşmaların ülkeler tarafından çekincesiz onaylanmasının ve uygulanmasının sağlanması.
  • Dokunulmazlık kültürünün ortadan kaldırılması ve herkesin hesap vermesi: soykırım yapanların, 15 yaşından küçük çocukları silah altına alanlar dahil savaş suçları işleyenlerin ve insanlığa karşı suç içeren fiillerde bulunanların yargı önüne çıkarılması.
  • Çatışmalar sırasında gerçekleşen çocuk hakları ihlallerinin izlenmesi ve bildirilmesi: özellikle silahlı çatışmalardan etkilenen ya da bu çatışmalarda yer alan çocuklara ilişkin güvenilir bilgiler derlenmesinde bu konuya öncelik tanınması.
  • Silahsızlandırma ve mayınlara duyarlılık kampanyaları: daha önce silahlı çatışmalarda yer alan çocukların kapsamlı destek programları çerçevesinde ve gerekli duyarlılıklar gösterilerek toplumla yeniden ütünleştirilmeleri çok önemlidir. Özellikle bu konumda kız çocuklara özen gösterilmesi gerekir. Bunun yanı sıra, okullarda ve halk sağlığı programlarında mayınlardan korunmayla ilgili bilgiler de verilmelidir.
  • Silahlı çatışma ortamlarına sıkışan çocukların eğitimlerine en kısa sürede yeniden başlanması: bu sayede çocukların yaşamlarına bir istikrar ve normallik kazandırılabilir.
  • Çatışmaların önlenmesi: bunun için çatışmaların ve yoksulluğun temel nedenleri ele alınmalı, arabuluculuk ve ihtilafların çözümü gibi konulara daha fazla önem verilmelidir.

3. Bölüm, Çatışma Ortamlarında Çocuklar devam ediyor.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa