

© UNICEF/HQ-95-0969/Armineh Johannes
Çocukluk, salt doğum ile yetişkinlik arasındaki dönem olmanın ötesinde bir anlama sahiptir. Bu kavram, bir çocuğun yaşamındaki durumu ve koşulları, çocukluk dönemini oluşturan yılların kalitesini anlatır. Tarihte en yaygın kabul gören insan hakları belgesi olarak BM Genel Kurulu tarafından 1989 yılında kabul edilen ve iki ülke dışında bütün ülkeler tarafından onaylanan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS), çocukluk döneminin ortam ve koşullarına ilişkin küresel bir mutabakatı yansıtmaktadır. ÇHS’de yer alan tek tek her hükmün yorumu konusunda mutlak bir görüş birliği olmasa bile, çocukluk dönemi standartlarının ne olması gerektiği üzerinde önemli bir ortak zemin oluşturulduğu söylenebilir.
ÇHS’nin kabulünden bu yana, çocukların yaşam, sağlık ve eğitim haklarının temel mal ve hizmetlerin sağlanması yoluyla gerçekleştirilmesi alanında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Çocukları sömürüye, istismara ve şiddete karşı koruyacak bir ortam yaratılmasının gerekliliği artık yaygın kabul görmektedir. Ne var ki, kaygı yaratan husus, bu kazanımların özellikle bazı bölgelerde ve ülkelerde tehdit altında olmasıdır. Bu tehdit, üç ana kaynaktan beslenmektedir: yoksulluk, silahlı çatışmalar ve HIV/AIDS. Bir milyarı aşkın çocuğun hakları, yaşama, büyüme ve gelişme açısından zorunlu kimi temel mallar ve hizmetlerden biri ya da birkaçı yetersiz kaldığı için ihlal edilmektedir. Milyonlarca çocuk, silahlı çatışmaların paramparça ettiği aileler ve toplumlarda yaşamaktadır. Sahra Güneyi Afrika’da HIV/AIDS yüzünden çocuk ölümleri artmış, yaşam beklentisi önemli ölçüde kısalmış ve milyonlarca çocuk gene bu nedenle öksüz-yetim kalmıştır. Halen sorunun en ağır yaşandığı bölge Afrika olsa bile, HIV dünyanın diğer bölgelerinde de yaygınlaşmaktadır.
Kuşkusuz, çocukluk dönemini tehdit eden etmenler bunlardan ibaret değildir; ama çeşitli etmenler arasında en önemlileri gerçekten bunlardır. Doğumu izleyen ilk yılların ardından, çocuğun yaşam ve gelişme şansını en fazla bu etmenler olumsuz biçimde etkilemektedir. Yarattıkları zararlar çocukluk yıllarıyla da sınırlı kalmamakta, bir sonraki kuşağı da aynı tehditlerle yüz yüze bırakmaktadır. Dahası, bu üç tehditten ikisi ya da üçü birden ortaya çıktığında çocukların yaşamı üzerindeki etkileri daha da yıkıcı bir hal almaktadır.
ÇHS’nin ortaya koyduğu ideal çocukluğun, hepsi bir yana, dünyadaki çocukların çoğunluğuna yaşatılabileceği inancını ütopyacı bularak bir kenara itenler vardır. Bu düşünceye göre çocukların ÇHS’de belirtildiği gibi sevgi ve şefkatle korunarak, aile ortamında, yaşama, büyüme, gelişme ve katılma hakları tam gözetilerek büyümelerinin sağlanması bir ütopyadır. UNICEF böyle düşünenler arasında değildir. Bununla birlikte, çocukların içinde bulundukları yoksulluğu azaltmak, onları silahlı çatışmalardan korumak ve HIV/AIDS yüzünden kimsesiz ve güç durumda kalanları desteklemek için hemen harekete geçilmesi gerektiği de açıktır. Her çocuğun gerçek bir çocukluk dönemi yaşamasını sağlamada hepimize düşen görevler vardır.
1. Bölüm, Çocukluk Tehdit Altında devam ediyor.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2005, Çocukluk Tehdit Altında
Bu bölümün [1. Bölüm, Word 110KB] veya [1. Bölüm, PDF 672KB] versiyonlarını indirebilirsiniz.