DÇD 2004: 6. Bölüm, Yapılması Gereken Doğru İş (1)
Fotoğraf © Beatrice Prodiga/2003
Kız çocukların eğitimi, kalkınma sorunlarına ivedi alışılmış çözümlerden daha öteye bakmaya hazır herhangi bir hükümet başkanının düşlerindeki yatırımdır. Kız çocukların eğitimini finanse etmek, sosyal kalkınmanın diğer alanlarını kaynaktan yoksun bırakmak şöyle dursun, bunlardaki gelişmelere de değer katacaktır. Örneğin bu eğitime yönelik yatırımlar sayesinde hem çocuk hem de anne ölümleri azalacağından, çocuklar daha sağlıklı olacağından ve HIV/AIDS’in yayılması önleneceğinden, sağlık hizmetleri üzerindeki basınç da azalacaktır. Böylece kadınların becerileri ve üretkenlikleri artacağından yoksulluk azalacak ve ekonomi uzun dönemde güçlenecektir. Kız çocukların eğitimi ile kalkınmanın diğer alanları arasında yakın bir ilişki bulunması, örneğin, bir okula temiz su ve sanitasyon imkanları sağlamak amacıyla yapılacak bir kalemlik bir harcamanın çifte yarar sağlaması anlamına gelir: Toplumda sağlık ve hijyen gelişirken daha fazla sayıda kız çocuğun okula gitmesi.
Maliyet öyle hiç de katlanılmaz değildir. Eğitim alanındaki binyıl hedefini (2015 yılına kadar bütün çocukların ilköğretimi tamamlamaları) gerçekleştirmek için gerekli ek maliyet yıllık 9.1 milyar ile 38 milyar dolar arasında değişmektedir.86 Dünya Bankası tahmini olup büyük bölümü gelişmekte olan ülkelerin kendileri tarafından karşılanacak 38 milyar dolar veri alındığında, dış yardımlarla kapatılması gereken 5-7 milyar dolarlık bir açık vardır.87 Bu, bugünden 2015 yılına kadar olan süre içinde toplam 60 milyar dolarlık bir fatura demektir. Hiç kuşkusuz önemli bir tutar; ancak görüldüğü kadarıyla para bulmakta pek güçlük çekilmeyen geniş çaplı askeri harcamalarla karşılaştırıldığında çok daha mütevazı sayılabilir.
Pratik engeller de aşılabilir niteliktedir. Eğitim alanında, daha önce çözümü başka yerlerde uygulanmamış ve sınanmamış tek bir sorun bile yoktur. Kız çocukların eğitimiyle sağlanacak yararlar tartışma götürmez açıklıktadır. Ayrıca, bu alanda yol aldıracak stratejiler ve somut önlemler iyi bilinmektedir. Bunlar, tüm dünyada çeşitli projeler ve programlar çerçevesinde uygulanmıştır (bakınız Ek A, Hemen Hemen Her Sorunun Çözümü).
Yıllar boyu biriken deneyim, kız çocukların eğitimi alanında hangi girişimin işe yarayıp hangisinin yaramadığını kesin olarak belirlemiştir. Örneğin, Sahra Güneyi Afrika’daki duruma ilişkin değerlendirmeler, toplumsal cinsiyeti gözeten bir yaklaşımın mevcut eğitim programlarının üzerine basitçe aşılanamayacağını
göstermiştir. Bunun denendiği yerlerde, mevcut programın değişime direndiği görülmüştür. Kız çocukların eğitimine ilişkin projelerin en baştan bu şekilde tasarlanması, hem hükümetler hem de program planlarının bu projelere kararlılıkla sahip çıkmaları gerekmektedir.
Kız çocukların eğitimine ilişkin projelerin üç net hedefi olması gerekir: Okul dışındaki kızların toplam sayısını azaltmak; kız ve erkek çocukların aldıkları eğitimin kalitesini yükseltmek ve bütün çocukların öğrenim başarı düzeylerini güvence altına almak. Eğitime erişimi gözeten müdahalelerle eğitim kalitesini yükseltmeyi amaçlayan müdahalelerin birlikte örülmesi, başta kızlar olmak üzere okul dışı ve riskli durumdaki çocukların belirlenip okula yöneltilmelerine, okulda tutulmalarına ve güvenli ve verimli bir ortamda başarılı olmalarına katkıda bulunacaktır. Bu tür müdahaleler, eğitim sistemlerinin bütün çocuklar için yararlı sonuçlar vermesine yardımcı olur.88
Afganistan’daki durum, uluslararası topluluk krize karşı etkili bir girişimde bulunduğunda neler yapılabileceğini göstermektedir. Bu ülkenin örneği, çocukların öğrenmeye açlıkları, ana–babaların çocuklarına ilişkin düşleri, ulusal hükümetin bu alanda öncülük yapmaya hazırlıklı oluşu ve uluslararası topluluğun yardıma istekliliği gibi etmenler bir araya geldiğinde kazanılabilecek başarılara işaret etmektedir. Başta Taliban dönemi olmak üzere onyıllarca süren çatışmalar sırasında eğitime duyulan hasret, ailelerin çocuklarının eğitimine yönelik arzularını inanılmaz boyutlara ulaştırmıştır. UNICEF’in olağanüstü koşullarda bu kesime eğitim materyalleri sağlamak üzere yaptıkları, bu kuruluşun bugüne dek üstlendiği en geniş kapsamlı operasyon niteliğindedir (bakınız Konu 11, Afganistan: Yeniden).
Eğitimde yeni bir örnek model
Kız çocukların eğitimi ile kalkınmada ulaşılan sonuçlar arasındaki karşılıklı bağımlılık bu rapor boyunca ele alınıp çözümlenen konulardan biridir. Kız çocukları okula yöneltip orada tutmak için, aile, topluluk, yerel yönetimler ve ulusal hükümet dahil bütün düzeylerde entegre stratejiler gerekmektedir. Kız çocukların eğitimsizliği uzun yıllar özel bir mesele, tek tek aileler tarafından ele alınacak bir konu olarak görülmüştür. Gelgelelim, bu raporda sunulan kanıtlar, her kız çocuğu eğitme görevinin aynı zamanda bütün sektörleri kapsayan bir kalkınma sorunu olduğunu göstermektedir.
Evet, eğitim bakanı elbette önemlidir; ancak …
İşin içinde, ilköğretime bütçeden yeterince pay ayırması, okul harçlarını kaldırarak okulları parasız yapması ve yoksul ailelerin yeterli gelir düzeyine ulaşmalarını sağlaması gereken maliye bakanı da vardır.
Sağlık bakanı, eğitim kurumlarına yeterli sağlık, su ve sanitasyon hizmetleri sağlamak durumundadır.
Çalışma bakanı, çalışan çocuklar için koruyucu standartlar getirmek, böylece çocukların sömürülmelerini ve eğitimden uzaklaşmalarını önlemek zorundadır.
Adalet bakanının okulları güvenlikli yerler yapma gibi bir görevi vardır.
Planlamayla ilgili bakan, yerel toplumları ve aileleri, çocuklarının sağlıklı biçimde büyüyüp gelişebilmeleri için gerekli hizmetleri gözleyebilecek biçimde güçlendirmek zorundadır.
6. Bölüm, Yapılması Gereken Doğru İş devam ediyor.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2004, Kız Çocukları, Eğitim ve Kalkınma
Bu bölümün [Word 90KB] veya [PDF 351KB] versiyonlarını indirebilirsiniz.
