Çocuklar için İlerleme, Sayı 2, Nisan 2005: Latin Amerika/Karayipler
Karmaşık Bir Öykü
Bölge herkese ilköğretim eğitimi sağlanmasını öngören 2015 yılı hedefine ulaşacak gibi görünmektedir.
İlköğretim net kayıt/ devamlılık oranları (2001)
2001 yılında Doğu Asya/Pasifik bölgesinde ilköğretimde toplumsal cinsiyet eşitliğini 2005 yılında sağlama yolunda olan kalabalık nüfuslu dokuz ülkede ilköğretim net kayıt/devamlılık oranları.
1980’den 2001’e kadar uzanan dönem için bakıldığında, Doğu Asya/Pasifik bölgesinin herkes için temel eğitim hedefine doğru kararlı bir ilerleme sağladığı görülmektedir. Hanehalkı araştırmalarından elde edilen veriler, NK/DO bu dönemde bölgedeki OYAH’ının yüzde 0.5 olduğunu göstermektedir.
Doğu Asya/Pasifik bölgesinde net ilköğretim kaydı aslında 1990 ile 2000 arasında düşmüştür.20 1990’lı yıllarda yaşanan ekonomik kriz, Endonezya ve Filipinler gibi ülkelerle Mekong alt-bölgesindeki ülkelerde (Kamboçya, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti, Myanmar, Tayland ve Viet Nam) okul kayıtları üzerinde gerçekten etkili olmuştur.
Bölgedeki bu azalmayı yaratan bir diğer etmen de, 1990 yılında ilköğretim eğitiminin herkesi kapsadığı, ancak bu durumun daha sonra gerilediği Çin’deki düşüştür. Bütün bunlara karşın bölgedeki diğer bütün ülkelerde eğitimin her kademesinde önemli bir ilerleme sağlanmıştır.
2001 yılında, tüm dünyadaki okul dışı çocukların yüzde 9’u bu bölgede bulunuyordu. Bölgedeki okul dışı çocuk sayısının yarısı, 4.5 milyon çocuğun okula gitmediği Çin’dedir.
NK/DO bölgede hedefe ulaşmak için gerekli OYAH’ı yalnızca yüzde 0.4’tür ve bu nedenle bölge 2015 yılı hedefine ulaşabilecek durumdadır. Birçok ülke açısından, 1980’lerdeki OYAH’ın korunması bile buna yetecektir.
Ama gene de yapılacak daha çok iş vardır. Çin’in nüfusu o kadar büyüktür ki, bu ülkedeki herhangi bir olumsuzluk bütün bölgenin istatistiklerini etkileyecektir. Bunun gibi, aynı ülkenin hedef doğrultusunda olumlu yol alması da, bu kez hedeften çok uzak olan daha az nüfuslu ülkelerdeki durumun gözden kaçırılmasına yol açacaktır. Örneğin bölgede en düşük NK/DO, henüz yeni bağımsızlığını kazanan ve bunun sorunlarıyla uğraşan Timor-Leste’dedir. Bu ülke 2002 yılında bağımsızlığını kazandığında, ilköğretim çağındaki çocukların üçte ikisi okula gitmekteydi.
Kamboçya’daki durum da bundan daha iyi değildir. 2001 yılında bu ülkedeki NK/DO yüzde 65 idi; bu da, 2015 yılı herkese temel eğitim hedefine ulaşılması için OYAH’ın yüzde 2.5 olmasını gerektirmektedir. Hedefe ulaşmak için net kayıt/devamlılık oranında daha fazla yıllık artış sağlaması gereken ülkeler arasında Papua Yeni Gine (yüzde 1.9), Myanmar (yüzde 1.3) ve Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti (yüzde 1.2) bulunmaktadır.
Toplumsal cinsiyetle ilgili diğer temel BKH, ilköğretim düzeyinde genel olarak gerçekleştirilmiştir. Bunu sağlayan, kız çocukların okullaşmasındaki OYAH’tır. Ele alınan dönemde kız çocuklarla ilgili OYAH yüzde 0.7 olarak gerçekleşmiştir (erkek çocuklarda yüzde 0.3). Sonuçta UNICEF bu bölgenin 2005 yılı TCEE’sini 1.05 olarak tahmin etmektedir. En kalabalık olanlar dahil 17 ülke ilköğretimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama yolundadır.
Ancak, Kamboçya, Myanmar ve Nauru’da olduğu gibi eşitliğin sağlandığı ülkelerde bile bütün çocukların ilköğretime katılımını sağlama hedefine henüz ulaşılmamıştır. Ayrıca, gerçekleşen sayısal artışların genel anlamda toplumsal cinsiyet eşitliğine ve kadınların güçlenmesine ne ölçüde dönüşeceği de bir başka konudur.
İlköğretim eğitiminde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamada daha çok yol alması gereken ülkeler arasında Papua Yeni Gine (TCEE 0.90), Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti (0.92), Palau (0.93) ve Niue (0.94) yer almaktadır.
Ortaöğretime net devamlılıkla ilgili hanehalkı araştırmalarına göre Endonezya, Myanmar ve Viet Nam bu kademede eşitlik hedefine ulaşma yolundadır. Kamboçya ve Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti’ndeki eşitsizlik ise, her 100 erkek çocuk karşılığı olmak üzere okullardaki kız sayısının bu ülkelerden ilkinde 68’de, ikincisinde ise 79’da kalmasıdır. Moğolistan ve Filipinler’de ise ortaöğretimdeki açık kız öğrencilerin lehinedir.
Bölgedeki hükümetler şimdi zorunlu temel eğitim süresini uzatarak ortaokul kademesini de buraya katma çabaları içindedirler. Bölgedeki ortaöğretim net devamlılık oranı Kamboçya’da yüzde 50 gibi düşük bir düzeydeyken, bu oran Viet Nam’da yüzde 79’a, Filipinler’de ise yüzde 81’e çıkmaktadır.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
ÇOCUKLAR İÇİN İLERLEME,
SAYI 2, 2005
Çocuklar için İlerleme, Sayı 2, Nisan 2005’i pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 1MB]
