Çocuklar için İlerleme, Sayı 2, Nisan 2005: Batı/Orta Afrika
İvedi Önlemler Gerekiyor
Bölgedeki toplumsal cinsiyet açığı çok büyük.
İlköğretim net kayıt/devamlılık oranları (2001)
Batı/Orta Afrika bölgesindeki 10 ülkede toplumsal cinsiyet eşitliği endeksi 0.85’in altındadır.
Dünyanın 2015 yılına kadar herkesin temel eğitim görmesi şeklindeki BKH’ye ulaşmada en çok zorlanacağı bölge Batı/Orta Afrika bölgesidir. 1980 yılından bu yana yıllık ortalama yüzde 0.8’lik artışa karşın bölgedeki NK/DO 2001 yılında yüzde 55’tir. Dünyada ilköğrenime net katılımın yüzde 60’ın altında olduğu 21 ülkenin üçte birinden fazlası bu bölgededir. 2001 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Nijerya’da okul dışı toplam çocuk sayısı sırasıyla 5.3 ve 7.7 milyondu. Okul dışı çocuk sayısının bunlardan daha fazla olduğu yalnızca üç ülke vardır: Etiyopya, Hindistan ve Pakistan.
Batı/Orta Afrika bölgesinde herkesin ilköğretim eğitimi görmesi hedefine an yakın ülkeler nüfus açısından en küçük ülkelerdir: Yeşil Burun ile Sao Tome ve Principe. Diğer uçta yer alan Burkina Faso, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Nijer’de ise her 5 çocuktan en fazla ikisi ilköğretim eğitiminden yararlanabilmektedir.
UNICEF’in 2005 yılı için yaptığı ve devamlılık verilerine dayanan tahminlere göre bölgede toplumsal cinsiyet açığı, 0.90’lık TCEE ile özellikle geniştir. İlköğretimde cinsiyet eşitliğinin 2005 yılına kadar sağlanması hedefine yakın yalnızca beş ülke vardır: Kamerun, Gabon, Gana, Moritanya ve Sao Tome ve Principe (2001 yılı net kayıt/devamlılık tahminleri Yeşil Burun’un da hedef üzerinde olduğunu göstermektedir). Bölgedeki ülkeler arasında kızların eğitim açısından en dezavantajlı konumda olduğu ülkeler Çad ve Nijer’dir.
Okul terk ve sınıf tekrarı oranları yüksektir ve ilköğretim birinci sınıftan beşinci sınıfa kadar gelebilenlerin sayısı hayli azdır. Örneğin Çad’da ilköğretime başlayan her 10 çocuktan yalnızca biri hiç sınıf tekrarlamadan beşinci sınıfa gelebilmektedir10. Öğretmen sayısındaki yetersizlikler, öğretmenlerin aylıklarının düşüklüğü ve mesleki gelişim fırsatlarının sınırlılığı, bölgede esasen düşük olan eğitim kalitesini daha da olumsuz etkileyen faktörlerdir.
Bölgedeki gelişime sekte vuran bir başka etmen de olağanüstü durumlardır. Örneğin 1990’dan 2003’e kadar olan dönemde Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya ve Sierra Leone’de önemli silahlı çatışmalar yaşanmıştır11. Savaşın bu ülkelerdeki çocukların eğitimleri üzerindeki olumsuz etkileri hesaplanamayacak boyutlardadır. Bütün bunlara karşın, sağlanan önemli ilerlemeler arasında, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Fildişi Sahili ve Liberya’daki ‘okula dönüş’ kampanyaları yer almaktadır. Örneğin Liberya’da 2003 yılı Ağustos ayında imzalanan barış anlaşmasının ardından ülke ölçeğinde başlatılan okula dönüş kampanyası aracılığıyla 7,200’den fazla öğretmen ‘hızlı eğitim yanıtı’ için seferber edilmiş, böylece tahminen 830 bin çocuğun okullaşması sağlanmıştır.
Batı/Orta Afrika ve diğer bölgelerdeki okula dönüş kampanyalarından edinilen dersler temel eğitim paketlerine içselleştirilmiştir. Lojistik, hizmetler ve tedarik işlemleri açısından bu gibi müdahalelere başvurulması, bölgedeki istikrarlı ülkelerde kaliteli temel eğitime erişimi artıracak ve hızlandıracaktır.
Gelecek vadeden bir diğer müdahale ise bölgedeki ülkelerin çoğunda kullanılan çocuk dostu okul modelidir. Nijerya ve Senegal’de bu model bir adım daha ileri taşınarak ulusal standart oluşumunda kullanılmıştır.
Devamlılık verilerine dayanılarak yapılan tahminler, bölgede ortaöğretim düzeyinde toplumsal cinsiyet eşitliği sağlama hedefine yakın tek ülkenin Sao Tome ve Principe olduğunu göstermektedir. Ancak bu ülkede çağ nüfusunun yarısından biraz fazlası ortaöğrenime devam etmektedir. Ortaöğrenim net devamlılık oranlarının en düşük olduğu ülkeler ise Nijer (yüzde 13.7) ve Burkina Faso’dur (yüzde 15.3).
Bölgedeki hükümetlerin karşılaştıkları ve eğitime büyük zarar veren güçlükler arasında yoksulluk ve ağır dış borç yükü de yer almaktadır. Hükümetler, doğurganlık oranlarının halen yüksek olduğu ve çocuk sayısının her yıl daha da arttığı bir nüfusun eğitim taleplerine yanıt vermeye çalışmaktadırlar. Herkesin ilköğretim eğitimi almasının sağlanacağı 2015 yılı hedefine ulaşılabilmesi için NK/DO’da yılda yüzde 3.2’lik bir ortalama artış hızı gereken bir bölgede acil önlemlerin, bu arada uluslararası destek ve finansmanın gerektiği açıktır.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
ÇOCUKLAR İÇİN İLERLEME,
SAYI 2, 2005
Çocuklar için İlerleme, Sayı 2, Nisan 2005’i pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 1MB]
