ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Birinci Çocuk Forumu, 2000: Medyada Katılım Hakkı

Çocuklar medyayı tartışmak için toplandılar

Ankara 2000, Birinci Çocuk Forumu’nda Medya çalışma grubu.
Fotoğraf © UNICEF Türkiye 2000

Medyada sorunlar

‘Katılım hakkı ve medya nedir?’ sorusu üzerinde yoğunlaşan grubumuz, düşünce özgürlüğünden medyanın toplumdaki konumuna, ailelerin çocuklarına verdiği televizyon izleme ve gazete okuma eğitiminden, sokak çocuklarının medyada temsiline kadar birçok konuda tartıştı.

Özgürlüğün, sorumluluk bilinciyle ve başkalarının özgürlüğüne müdahale etmeden kendi fikirlerini açıkça ortaya koymak olduğu görüşünde uzlaştı. Medyanın kişisel özgürlüklere karışıp karışmaması gerekliliği üzerinde de konuştu.

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Madde 13:

Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir; bu hak ülke sınırları ile bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü taşır.

Grup elemanları olarak, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olduğunu, hatta zaman zaman bunların önüne geçtiğini düşündük: Çünkü, medya istediği zaman her şeyi yönetebiliyor, ufak bir olayı skandal hâline getirebiliyor, bir skandalı ise incir çekirdeğini doldurmayacak bir meseleymiş gibi sunabiliyor.

Medyada harekete geçme

Ne yapılsın?

Çocuk hakları maddelerinin televizyon programları ve gazete, dergi gibi görsel ve yazılı basında yer alması sağlanmalı.

  1. Medya da çocuklar fiziksel olarak yer almıyor (eşitlik ilkesine karşı) bu sağlanmalı.
  2. T.C nüfusunun yarısını - 18 yaş oluşturmaktadır. Medya bu nüfusu gözardı etmektedir. Sadace görsel basında değil yazılı basında da çocuklarla ilgili yayınlar yer almalı.

Nasıl yapılsın?

Programlar aracılığıyla

Yazılı basın

Afiş, broşür

Reklam

Her türlü reklam ve özel kuruluşun çocuk hakları konusunda bilinçlendirilmesinde medya aracı olmalı.

Kim Yapsın?

Özel ve Kamu sektörleri, Bakanlıklar, Çocuk Hakları Komisyonları

Ne zaman yapılsın?

2001 yılı içinde

Ne yapılsın?

Çocukların duygusal ve fiziksel istismara uğratılmaması, rencide edilmemesi gerekir.

  1. Çocukların haber malzemesi olarak kullanılması, kimliğinin deşifre edilmesi ve sömürülmeleri engellenmeli.
  2. Başta çizgi filmler olmak üzere çocuk programlarının şiddet içerikli olması engellenmeli, kötü kahraman özdeşimi tartışılmalı.
  3. Reklam aracı olarak çocukların kullanılması engellenmeli.

Nasıl yapılsın?

İnternette site açılmalı. ’Alo-çocuk şiddet’ ücretsiz telefon hatları kurulmalı.

Kim Yapsın?

Çocuklardan oluşan bir komisyon.

İçlerinde çocukların da yer aldığı çocuk haklarını gözeten bir dernek.

Konuyla ilgili devlet bakanlıkları Sosyal Hizmetler.

Ne zaman yapılsın?

2001 yılı içinde

Ne yapılsın?

Çocukların haklarının belli bir yaşa kadar aileleri tarafından korunduğu gözönüne alındığında yazılı ve görsel basındaki yayınların denetimi de ailelerin üzerinde olmalıdır.

Aileler çocuklarını TV izleme alışkanlığı konusunda eğitmeli, bu amaçla ailelere eğitim verilmeli.

Nasıl yapılsın?

TV bir çocuk bakıcısı olarak ya da ödül -- ceza aracı olarak kullanılmalı.

TV sürekli açık kalmamalı. Çocuklara, TV’ye ayrılan zamandan çok zaman ayrılmalı.

Gazete ve dergi okuma alışkanlığı kazandırılmalı.

Kim Yapsın?

Aileleri medya eğitilmeli. Medyayı kim eğitmeli?

Ne zaman yapılsın?

2001 yılı içinde

Ne yapılsın?

Özellikle TV programlarının içerikleri gözden geçirilmeli, denetlenmeli.

  1. Çizgi filmler dışında çocuklarla ilgili programlar yapılmalı.
  2. Çocuk haber tarzı programlar artırılmalı çocuk haberciliği uzmanlaştırılmalı.
  3. Çocuğa kendini ifade hakkı verilmeli

Nasıl yapılsın?

Çocuk programlarını denetleme üst kurulu oluşturulmalı.

Haberlerde çocukların etkileyebilecek görsel ve ses efektleri kullanılmamalı.

Kim Yapsın?

Çocuklar

Ne zaman yapılsın?

2001 yılı içinde

Ne yapılsın?

Sesimizi duyuralım.

  1. Özgürlük ve saygı çerçevesinde kendimizi ifade edelim.
  2. Medya aracılığıyla yetişkinlerin çocuk haklarını tanımaları ve saygı göstermeleri sağlanmalı.
  3. Çocuk gizliliği ve etik ilkeleri gözönüne alınmalı.

Nasıl yapılsın?

Büyük gazetelerde ekonomi, politika, spor sayfası gibi bir çocuk sayfası oluşturulmalı. Çocuk sayfasında da çizgi romanlar, bulmacalar değil, çocuklarla ilgili haberler, köşe yazıları yer almalı. Ya da çocuk eki çıkarılmalı.

Medya ile ilgili görüşler Logonun sloganı: “Ben çocuğum haklarımla varım”

Kadir, Hatay’dan

RTÜK’ün vermiş olduğu cezalarla televizyon kapanıyor. Bunların yerine, bence çocuklara eğitici ve öğretici belgeseller, çizgi filmler olabilir, kan, şiddet içermeyen yayınlar olabilir. Diyorsunuz ki, ceza veriyoruz, hem yayın yapıyor. Bunun yerine, ceza yerine para cezası verilsin ve ekran kapanacağı yerde belgeseller, eğitici öğretici yayınlar yayınlanmalı.

Murat, Isparta’dan

Medyada çocuk programı yapıldığı zaman biz çocuklardan fikir alınmasını istiyorum ben. Yani, ne tür bir program seversiniz, ne tür program yapalım? Eğitim hakkında, oyun hakkında.

Arzu, Bolu’dan

Bence, medya çocuklar tarafından eğitilmeli, yani onlardan fikir alınıp televizyona onların istediği programlar konulmalı. Siz çocuk şarkısı istiyorsanız, bir telefon düzenlenmeli çocuklar için, oradan istenmeli.

Elif, İstanbul’dan

Bence çocuklar için bir kanal düzenlenmeli, içinde çocukların seyredebileceği, eğitim alabileceği bir kanal olmalı. Ben şahsen, Sibel Can’ın, Hülya Avşar’ın, bunun gibi sosyetik kadınların ne yaptığını merak etmiyorum, ben bunları istemiyorum. Eğitim alabileceğim bir şeyler almak istiyorum. Bunu medyaya duyurmak istiyorum. Eğer bunu kendileri yaparsa, belki çok kişi izlemeyecek, ama en azından birkaç kişi yararlanabilir bundan.

Belkis, Ordu’dan

Ben bundan iki üç yıl öncesine kadar ‘televizyon izlemeden duramam’ psikolojisindeydim. Bir gün oturdum ve düşündüm, ‘bana ne kazandırıyor televizyon? Yani bir sanatçının hayatından ben ne öğrenebilirim ki?’ kendime ne ders çıkarabilirim ki dedim ve artık televizyonu neredeyse izlemiyorum ve hiçbir zaman eksikliğini hissetmiyorum. Ana haber bültenlerini bile çok kısa olarak izliyorum; benim için önemli olan ilk manşetlerdir. Ana haber bülteninde benim ülkemde bir sanatçının hayatı, nereye gitti, nasıl yemek yedi, kiminle gitti filan eğer konu oluyorsa ben zaten onu izlemem.

Eren, Mersin’den

Geçen gün televizyonda bir şey izledim. Bankamatik içinde sokak çocukları yatıyordu. Genel Müdür Yardımcısı geldi. 10 Kasım’dı galiba yanlış hatırlamıyorsam, yürüyüşte İstiklâl Marşını okudular, bir dakika saygı duruşunda bulundular. Genel Müdür Yardımcısı aldı ikisini, arabasına koydu. İşte medyada, sokak çocukları Genel Müdür Yardımcısının arabasında biri öne, biri arkaya oturdu. Genel Müdür Yardımcısı ‘bunları okula yazdıracağız’ dedi. Peki bu iki çocuk haricinde orada dört çocuk daha vardı, onlar insan da öbürleri patlıcan mı yani?

Delege, Ankara’dan

Bence şu anda sektörde deneyimsiz insanlar çalışmaktadır. Yani, fakülteden mezun olan kişi sektörde iş bulamamaktadır. Daha çok doktorlar, avukatlar, öğretmenler gibi kişiler sektörde çalışmaktadır. Bunun yerine üniversitelerden mezun olan kişiler çalışırlarsa bence halkı daha iyi yönetebilirler.

Delege

Ben önce TRT1’e, TRT2’ye teşekkür ediyorum bütün arkadaşlarım adına. Türkiye’de yaklaşık yirmi kanal var, tek TRT’de ‘Çocuk Haber’ diye bir program yapılıyor. Her zaman devamlı izliyoruz. Diğer kanallardan da bekliyoruz böyle şeyleri.

Bu web sitesinde Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi’nin tam metnini bulabilirsiniz.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa