การจดทะเบียนเกิด
ภาพรวม การจดทะเบียนเกิดเป็นการบันทึกการเกิดของเด็กอย่างเป็นทางการโดยรัฐบาล โดยสูติบัตรถือเป็นเอกสารทางกฎหมายอย่างแรกที่ยอมรับการมีตัวตนของเด็ก สูติบัตรเป็นเอกสารที่ระบุข้อมูลของเด็ก เช่น ชื่อ นามสกุล วันเกิด สถานที่เกิด รวมถึงรายละเอียดของพ่อและแม่ของเด็ก เช่น ชื่อ นามสกุลและสัญชาติ สูติบัตรจึงถือเป็นเอกสารที่สำคัญที่สุดในการพิสูจน์สัญชาติของเด็ก อย่างไรก็ตาม มีการประมาณการว่ามีเด็กเกิดใหม่ร้อยละ 5 หรือประมาณ 40,000 คนต่อปีที่ผู้ปกครองไม่ได้ไปแจ้งเกิด ทั้งๆ ที่กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจนว่าเด็กทุกคนที่เกิดในประเทศไทยมีสิทธิที่จะได้รับการจดทะเบียนเกิดและได้รับสูติบัตรแม้ว่าพ่อแม่ของเขาจะไม่ใช่คนไทยหรือไม่มีสถานะทางกฎหมายที่ถูกต้องก็ตาม เด็กเหล่านั้นส่วนใหญ่เป็นเด็กยากจน เด็กกลุ่มชาติพันธุ์ เด็กที่เป็นลูกแรงงานต่างด้าว สาเหตุที่ผู้ปกครองไม่ได้ไปแจ้งเกิด เช่น อาศัยอยู่ในพื้นที่ห่างไกล พ่อแม่ไม่รู้ว่าต้องไปแจ้งเกิดหรือไม่ตระหนักถึงความสำคัญของสูติบัตรที่มีต่ออนาคตของลูก การไม่มีสูติบัตรอาจทำให้เด็กไม่ได้รับสิทธิต่างๆ ที่พึงมีเช่น การรักษาพยาบาลฟรี สวัสดิการสังคมต่างๆ และอาจถูกจำกัดการเดินทางนอกเขตอำเภอที่พวกเขาอาศัยอยู่ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการศึกษาต่อและการประกอบอาชีพ นอกจากนี้ การที่ไม่มีเอกสารใดๆ ระบุตัวตนทำให้เสี่ยงต่อการตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์และถูกแสวงประโยชน์ได้ง่ายขึ้น ซึ่งยากที่ร้องเรียนเมื่อถูกละเมิดสิทธิ
เราทำอะไร ยูนิเซฟได้ร่วมมือกับกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย พัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ “ระบบการจดทะเบียนเกิดออนไลน์” ซึ่งเชื่อมข้อมูลของเด็กที่คลอดในโรงพยาบาลกับข้อมูลทะเบียนราษฎรโดยอัตโนมัติ วิธีนี้ทำให้นายทะเบียนสามารถรู้ได้ว่าเด็กคนไหนที่เกิดที่โรงพยาบาล แต่ยังไม่ได้มาแจ้งเกิดที่อำเภอ และสามารถติดตามให้มาแจ้งเกิดและมารับสูติบัตรได้ ปัจจุบันมีโรงพยาบาล 44 แห่งที่ใช้ระบบทะเบียนเกิดออนไลน์ ยูนิเซฟกำลังทำงานกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กรมการปกครอง และกระทรวงสาธารณสุขเพื่อขยายระบบนี้ไปยังโรงพยาบาลทั่วประเทศ ยูนิเซฟยังรณรงค์ให้มีการบริการแบบ “one-stop service” โดยมีเจ้าหน้าที่จากที่ว่าการอำเภอมาประจำอยู่ที่โรงพยาบาลเพื่อออกสูติบัตรให้กับเด็กเกิดใหม่ได้เลย
เป้าหมาย ยูนิเซฟทำงานเพื่อให้เด็กทุกคนที่เกิดในประเทศไทยได้รับการจดทะเบียนเกิด แม้ว่าพ่อแม่ของเขาจะไม่ใช่คนไทยหรือไม่มีสถานะทางกฎหมายที่ถูกต้องก็ตาม ในที่สุดแล้วยูนิเซฟรณรงค์ให้มีการแจ้งเกิดและออกสูติบัตรที่โรงพยาบาลได้เลย โดยให้เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล ซึ่งสามารถทำได้ตามพรบ.การทะเบียนราษฎร
|
