งานรณรงค์และวิเคราะห์นโบายสังคม

ภาพรวม

การติดตามสถานการณ์ของเด็กและผู้หญิง

การวิเคราะห์นโยบายทางสังคม

 

ภาวะโภชนาการของเด็ก

© UNICEF Thailand/2012/Jingjai N.
เด็กๆ กำลังรับประทานอาหารกลางวัน ณ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กแห่งหนึ่งในจ. อุดรธานี

ผลการสำรวจพหุดัชนีแบบจัดกลุ่มของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2555 (Multiple Indicator Cluster Survey – MICS) ซึ่งจัดทำโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ ด้วยการสนับสนุนจากยูนิเซฟ แสดงดัชนีหลายตัวที่บ่งชี้ถึงความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องของเด็ก อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจยังชี้ถึงความท้าทายหลายประการที่ต้องได้รับความสนใจจากรัฐบาลและภาคีอื่นๆ เพื่อประกันสุขภาวะของเด็กทุกคนในประเทศไทย

ภาวะโภชนาการของเด็ก
โภชนาการที่ดีส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงชีวิตเด็ก โดยเสริมพัฒนาการทั้งทางร่างกายและจิตใจ ป้องกันสุขภาพ และวางพื้นฐานให้เด็กสามารถพัฒนาศักยภาพตนได้อย่างเต็มที่ การขาดโภชนาการที่ดีกีดขวางการเจริญเติบโตของเด็ก ทำให้สติปัญญาพัฒนาช้า ลดทอนศักยภาพ และคงความยากจนต่อไป

ผลการสำรวจ
เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบทุกหนึ่งในหกคน (16.3%) แคระแกร็น ซึ่งแปลว่ามีความสูงต่ำกว่าเกณฑ์ เนื่องจากภาวะทุพโภชนาการอย่างต่อเนื่อง อัตรานี้สูงที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเด็กหนึ่งในห้าคน (18.9%) แคระแกร็น ตามด้วยภาคใต้ (16.7%) และกรุงเทพฯ (16.2%) เด็กแคระแกร็นเกือบหนึ่งในสี่คน (23.1%) อยู่ในครอบครัวที่ยากจนที่สุด และยังพบว่าแม่ของเด็กที่มีภาวะแคระแกร็นกว่าหนึ่งในสามคน (34.1%) ไม่มีการศึกษา

เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบเกือบหนึ่งในสิบคน (9.2%) มีน้ำหนักไม่ถึงเกณฑ์ ซึ่งบ่งชี้ภาวะทุพโภชนากการรุนแรงและเรื้อรัง เด็กที่มีน้ำหนักไม่ถึงเกณฑ์พบได้ทั่วประเทศ แต่พบได้ทั่วไปในครอบครัวที่ยากจนที่สุด (13.5%) และกลุ่มที่แม่ไม่มีการศึกษา (14%) เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบ 6.7% มีลักษณะผอมแห้ง ซึ่งสะท้อนภาวะขาดสารอาหารอย่างรุนแรง

นอกจากปัญหาด้านการขาดสารอาหารแล้ว เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบจำนวนกว่าหนึ่งในสิบคน (10.9%) มีภาวะอ้วน ซึ่งพบได้ทั่วไปในครัวเรือนที่ร่ำรวยมาก (14.9%) ในกรุงเทพฯ (13.6%) และในภาคกลาง (15.4%)

น้ำหนักแรกเกิดน้อยเป็นดัชนีตัวหนึ่งที่ไม่เพียงแต่บ่งชี้สภาวะโภชนาการและสุขภาพของมารดาเท่านั้น แต่ยังบ่งชี้โอกาสการเจริญเติบโต พัฒนาการทางสุขภาพและจิตสังคมระยะยาวของเด็กทารก การที่เด็กทารกมีน้ำหนักแรกเกิดน้อย (น้อยกว่า 2,500 กรัม) สะท้อนความเสี่ยงทางสุขภาพของเด็กอย่างมาก เด็กทารกหนึ่งใน 12 คน (7.6%) มีน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่าเกณฑ์ โดยพบได้ทั่วไปในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (9.3%) ภาคเหนือ (8.9%) และในพื้นที่ชนบท (8.1%)

การแก้ปัญหา
ภาวะแคระแกร็นและการขาดโภชนาการที่ดี ลดทอนโอกาสการมีชีวิตรอดของเด็ก และกีดขวางการเจริญเติบโตทางสุขภาพอย่างเหมาะสม ภาวะแคระแกร็นยังลดทอนพัฒนาการทางสมองซึ่งส่งผลเสียระยะยาวต่อศักยภาพทางสติปัญญา ผลการเรียนในโรงเรียน และรายได้ในอนาคตของเด็ก

การลดระดับภาวะแคระแกร็นและปัญหาโภชนาการของเด็กสามารถทำได้โดยวิธีการต่างๆ    เช่น การปรับปรุงโภชนาการของสตรี โดยเฉพาะก่อน ระหว่าง และหลังการตั้งครรภ์ การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพียงอย่างเดียว การให้อาหารเสริมและสารอาหารรองที่มีคุณภาพในเวลาที่เหมาะสม และการให้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ช่วงระยะเวลามีความสำคัญมาก การดำเนินการต่างๆ ควรมุ่งเน้นไปที่ระยะเวลา 1,000 วัน ซึ่งรวมช่วงเวลาการตั้งครรภ์และช่วงสองขวบปีแรกของเด็ก

 

 
ค้นหา

 Email this article

Donate Now

unite for children