Sobre UNICEF Perú

Sobre UNICEF Perú

Emergencias

 

Perú Mama llaqtapi UNICEFpa yanapakuyninmanta t’aqa

© UNICEF/PERA11999

UNICEF sutiyuq huñuchasqaqa qhari irqikunapa, warmi irqikunapa, wayna sipaschakunapa kaqninkuna riqsichiqtaq, amachaqtaq. UNICEFqa Naciones Unidas sutiyuq llapan mama llaqtakunapa huñuchasqanmi. UNICEF huñuchasqaqa kay pachapi qhari irqikunapas, warmi irqikunapas allin kawsaypi allin chaninchasqa kanankupaqmi llamk’an; chaypi wawakunaqa paqarinankutaq wiñanankutaq qhali, mana unquyniyuq, mana chiqnisqataq mana sarunchasqataq.

UNICEF huñusqaqa 1948 watamantapacha Perú Mama llaqtapi qhawarparinakuypas wakcha kaypas chinkananpaqmi llamk’an. Chay llamk’asqanwanmi waranqa waranqa wawakunapa wiñariynin ñit’iq mana allin kawsaykunata chinkachiyta maskan Perú Mama llaqtapi. Wawakunapa kaqninmanta hatun rimanakuypi yuyaychakusqakunatam Mama llaqtakunapi chawpikaq ruranananpaq tukuchiyta maskan. Chayraykutaqmi Perú Mama llaqtamanta UNICEFqa 2002 watapi aymuray killapi Nueva York llaqtapi chay Plan Nacional de Acción por la Infancia – PNAI 2002-2010 sutiyuq ruranakunata huk hatun karay huñunakuyman chayachirqan.
UNICEF huñuchasqaqa kay Perú Mama llaqtapi sapa 5 watapaqmi yanapakuypi llamk’anankunata qhawarin. Chayraykutaqmi UNICEFpa kunan qhipa yanapakuyninqa 2006 watamanta 2010 watakama qhawarisqa kachkan. Chay llamk’aykunaqa iskay ruraykunapi t’aqasqam tarikun:

Irqikunapa kaqninkunamanta yuyaychakuypas sayapakuypas. Kay mama llaqtapiqa irqikunapa kaqninkuna ama qunqasqa kananpaq kaqtaq, sarunchakuymanta amachasqa kananpaq qullqi kananta maskan.
Irqikunapa kaqninkuna mama llaqtapa suyunkunapipas hunt’akunanpaq kallpachan. Kay t’aqa llamk’aywanmi mama llaqtapa suyunkunapipas irqikunapa kaqninkuna yupaychasqa kananpaq kikin llaqtakunapa rurasqanta kallpachan. Kay t’aqasqa llamk’ayqa wakin anti llaqtakunapipas, yunka llaqtakunapipas rurakuchkanmi, imaraykuchus chay llaqtakunapiqa hukkunalla qhawarisqa karqan, pisi kallpayuqkunataq qhawarparisqa tarikurqan chayrayku. Suyukunapiqa irqikunapa kaqninkuna qunqarisqapuni, kaqtaq paykunapa kaqninkunaqa qunqarisqa kasqanrayku.

Kay t’aqa llamk’ayqa huk t’aqachakunapiraqmi phatmakullantaq:
Irqikunapa wañuymanta qispiyninwan qhali wiñayninwan: UNICEFqa mama llaqtapa rurasqantam yanapan wawakuna paqarispa ama pisi llasayniyuq kananpaq, ama yarqaypi wiñananpaq, kallpachakuq mikhuykuna wawakunapi ama pisinanpaq, wachakuq mamakuna ama wañunanpaq, chayraq paqariq wawakuna ama wañunanpaq, hukkunapaq imam UNICEFqa yanapakun. Chaykunapaqmi kallpachakunpas yanapakunpas huk huñusqakunawan wawakunarayku kaykunapi llamk’ayta: wawakunaman hunt’asqa mikhuy aypachiypi, unquykunamanta amachaypi, ch’uya kawsayninkupi kaqtaq ayllunkupipas huch’uy llaqtankupipas munasqa wayllusqa kanankupaq.

Irqikunapa qallariy yachaynin allin chaninchasqataq warmi irqikunapuni ama qunqariytaq: UNICEFqa huk yanapaqninkunantinmi yachachiqkunapa llamk’asqan aswan allin kananta watun, kaqtaq qhawarillantaq mama llaqta wawakuna yachananpaq mana imatapas mich’akunanpaq pitapas ama qunqaspa, wawakuna imanraykupas mana qhawarparisqa kananpaq, kaqtaq yachay wasiman riyta tukunanpaqpas. Wawakunaqa yachay wasimanta chiqap yachayniyuq lluqsinanku, kaqtaq kay pacha kawsaypi ima sasachakuykunatapas wasapanankupaq.

Wawakunapa kaqnin amachay: UNICEF huñuchasqaqa qhawarillantaqmi imaraykutaq wawakunapa kaqninkuna sarunchasqapuni kasqantapas, chay kaqninkuna mana hunt’akusqantapas. Chaymantapas, kallpachanmi kay mama llaqtapi llapan Ministeriokuna rimanakuspa wawakunapa kaqninkuna hunt’akunanpaq; qhawarillantaqmi wawakunarayku llamk’aq llapan huñusqakuna ruranankuta hunt’ananta, ima mana allinkunamantapas wawakuna uyarisqa kanankupaq, kaqtaq wawakunapa llapan kaqninkuna amachasqa kananpaqpas, qhari irqipas warmi irqipas kaq qhawarisqa kananpaq.

VIH-SIDA wañuchikuq unquy irqikunantin: rimapayaspa yanapaymanpas, VIH unquyniyuqkunata tarispapas UNICEFqa llapallanta amachakunantapas hampikunantapas maskan, chayraykum wayna sipaschakunapas, chichu warmikunapas, qharinkupas kay unquymantaqa qhawarisqapuni kananku. Kaqllataqmi, kay VIH unquyqa ama aswan huk runatawanpas hap’inanpaq yanapakun, chayraykum kay mana allinmanta amachakuyqa llapan runaman chayanan, chayhinallataq tayta mamapas qhawarisqa kanan chay unquy wawankunaman ama k’askananpaq. Wawakunapas kay VIH-SIDA unquyniyuq chichu warmikunapas  rikusqa kanankupaqmi llamk’an. Yachay wasikunapipas hatun llaqtanpipas VIH-SIDA unquyniyuq wayna sipastapas, irqichakunatapas ama chiqninankupaq, ama qhawarparinankupaqmi UNICEFqa llamk’allantaq. Qhawarillataqmi yuyaychakuykunapas, kamachikuykunapas, chay mana allinkunamanta amachakuykunapas, kay VIH unquyniyuq wakcha wawakunapas, ayllunkunapas, hampinakuymanpas kikin mama llaqtamanta kanantapuni.

 

 
unite for children