UNITE FOR CHILDREN

Press centre

Speeches

ONU tayka tantachawina Secretario General jupana, indígena wawanakxata, arsutapa

UNICEF Image

Munata jilatanaka,

Pirwa markana aka anti qullu taypinakana, taqichaqana qhanawa, uka qulläna inka muru utanakana, uka qullu irana yapu jak’anakana, civilización ukataki indígena jupanakana wali jach’a yanapt’atanakapaxa uñstaski. Uka junt’u uraqi Amazonas ukansa ukhamaraki. Uka taqpacha ayllunakaxa waranqa maranakawa uka junt’u phuthuti uraqina sumäñana jakapxatayna, jichhurunakkamasa ukhamawa utjaskapxi. Ukatsa, Anti uraqinakaru purisa ujañaxa, kunja ch’amasa jaqina jakañaxa, uka uñjañawa. Akanxa –ukhamaraki aka uraqpachana yaqhachaqansa– akankiri jaqinakana, umasa, arusiwinakasa, k’umara jakaña ukhamaraki yatiwi sarnaqañanakasa, uka opresión colonial ukana walja maranakana q’ala tukjatawa. Jichhurunakkamasa ukhama aqhachatakïskiwa.

Uraqinakaxa jani walt’ayatakïskiwa, ukata indígena markanakasa jupanaka pachpa markanaka sartayañsa jark’aqatakïskiwa. Jupanakaxa usuntañanakana, t’aqhïña jani kunani sarnaqañana, ukhamaraki jisk’achjaña taypinakana sarnaqaskapxi. Yaqhipa markanakaxa yamasa markpacha jiwañana t’aqhisiskapxi.

Yamasa indígena jupanakana wawanakapatxa ancha llakiskayawa, jichhakamasa jisk’achjatakiskapxiwa, ukhamaraki yaqhachjatakïskapxiwa, pachpa markanakapansa ukhamaraki jach’a markanakansa. Aka uraqpachana jach’a markanakaxa akxa janiwa ukhamaki uñtkaspati. Janiwa kuna yatiñani jaqinakasa, aka jani walt’awi utjañxa, ukhamaki uñjkaspati.

Añcha k’achakiwa sartatäski. Niyawa UNICEF ukaxa, uka ayllunakana, ukatsa ukhamaraki wawanakasa jani qullqitjama qillqayatasa, jani urasparu qullayata ukhamaraki jani yatichawisa jupanakataki utjkarakiti.

Aka yatxatawixa, wali kusa k’umara ukhamaraki manq’ata jani t’aqhisiña unxtayawi ukhamaraki jawsawipa suytha, wali kust’ata walja sartawita yatichaña utjañapataki, ukatsa indígena wawanakaru, askina sarnaqaña amtapa jikiñpatakiwa aka mä aru amtaytha.

Aka Pirwa markansa ukhamaraki uraqpachansa, indígena wawanakaxa jani walt’awinakapata mistuñataki, chiqpacha amuyt’awinakawa lurawayata. Ukatsa juk’ampi walja lurañasa utjaskakiwa.

Indígena markanakaxa, wawanakataki askina utjañapa thaqhañanxa, taqini unxtayatäñapawa. Uka pachparaki kunasa ayllunakaparu walt’aykiriwa, ukhamaraki markanakaparusa uka unxtawi puriñapawa.

Aka amta sartayañataki indígena warminakasa mä aliqata amtatampi yanapt’asiskapxiwa. Ukatsa juk’ampi askina sartapxañapatakiwa yanapt’aña ukhamaraki juk’ampi luraskañapatakiwa chuymachaña.

Ukatakjamawa indígena markanakaxa anqäxa markanakana tantachawiparu, wali arsusipxañapa. Jupanakaxa Naciones Unidas uksanxa, uka Foro Permanente de Asuntos Indígenas, kunasa markpachana munatanakapaxa, ukanakxa arsusipxaspawa, ukanwa jupanaka irpirinakapaxa, yatxatirinakapaxa, taqpacha, Naciones Unidas uksataki, amtanaka ajlliña wakiyañsa yanapaskapxiwa.

Jichha maraxa, Foro Permanente ukaxa indígena wawanakaru mä suma jakaña utjañapataki laqaki sartasiña amtanaka amtawayi. Ukhamaraki Comité de Derechos de los Niños ukaxa, aka amtanaka, Estados ukanakana phuqhañapa uñjaña, indígena wawanakana Jaqïña Kamachipa sartayaña ukhamaraki phuqhasiñapa amtawayi.

Arunakapa ist’apxañäñi, ukhamaraki jupanakampi chika kunsa lurapxañäni. Akaxa janiwa uka pantjata sarnaqawiksa  askichkaniti ukhamarakji uka jichha  jani walt’awiksa chhaqtaykaniti, jani ukaxa taqiniruwa aski amuyuna qamayapxistani.

Pirwa markata Filipinas ukjakama, ukhamaraki Australia  wasäranakata Círculo Artíco uka chhullunqhaya uraqinakkama, indígena markanakaxa uraqpachana walja yatichañanakaniwa. Jichhüru yanapt’asa mayiri wawanakaxa mä uruxa uraqpacha irpirinakäpxaniwa. Wakiskiri jaqïña kamachinakapasa sumana uñjatäpana.

Yuspajarapxsmawa.

Kofi Annan
ONU Jilïri Iripiri


 

 

What's this

Digg, Del.icio.us, and Newsvine are web services enabling you to share stories on the Internet.

The blog this article feature enables you to generate a short summary of this article, ready to be pasted in a blog post.

Digg and Newsvine are social news sites, where the top news stories are selected not by an editor but by its collective users. Explore Digg and Newsvine for yourself.

Del.icio.us is a social bookmarking website where you can tag and share your favourite web pages, rather than bookmarking them in the traditional way inside your web browser. Try out Del.icio.us

Blog this article

Post this article to your blog. The story’s headline, main picture and summary will be displayed on your page as in the preview below.
Writing the rest of the blog post will be up to you!

Click in the area below, then copy the code and paste it in your blog page:


Preview :
UNICEF Image

UNICEF

Remarks in other languages

Search