پيام كريستين سالازار فولكمن، نماينده يونيسف در ايران به مناسبت روز کودکدر سالهاي گذشته، چالش جديدي عليه ایمنی و سلامت كودكان ايران بوجود آمده است و آن وضعيت اغلب مخاطره آمیز رفت و آمد در راههاي كشور است.
در حالي كه ايران طي سالهاي اخير گامهاي بلندي در جهت كاهش نرخ مرگ و مير كودكان از طريق واكسيناسون و نظام شبكه بهداشتي بسيار موثر كشور برداشته است، وضعيت رفت و آمد به طور فزايندهاي به جوانترين نسل كشور لطمه ميزند. در سال 1385 حدود 2700 كودك زير پانزدهساله در اثر سوانح رانندگي در ايران فوت کردند و تقريباً 95000 كودك و نوجوان زير بيست ساله مصدوم شدند.
سه الگوي رفتاري مشهود در بين رانندگان را ميتوان عامل اصلي اين ارقام چشمگير دانست: رانندگي با سرعت غير مجاز، عدم استفاده از كمربند ايمني و موتوسواري بدون استفاده از لوازم ايمني نظير كلاه ايمني. علاوه بر اينها، در بسياري از موارد موتورسواران با سوار كردن كودكاني كه غالباً زير سن مجاز و فاقد كلاه و پوشش ايمني هستند، اقدام به جابجا نمودن آنها ميكنند.
نرخ بالاي سوانح كشور تنها قربانيان حوادث را تحت تاثير قرار نميدهد. حقيقتي كه غالباً در گزارشها فراموش ميشود، تبعات غير مستقيمي است كه در اثر سوانح بر كودكان كشور تحميل ميگردد. يكي از اينها فشارهاي اقتصادي و اجتماعي بر خانوادههايي است كه ناگزيرند از معلولين سوانح مراقبت كنند. كودكي كه دچار مصدوميت جدي است نياز دارد كه والدين، هر دو، از او مراقبت كنند. اين زيان درآمد از دست رفته والدين را بر فرصت تحصيلي از دست رفته كودك ميافزايد. نكته ديگر از دست رفتن نانآور است كه خانواده را به سمت فقر سوق داده يا كاملاً در فقر فرو ميبرد. مطالعات انجام شده در جنوب آسيا حاکی است كه خانوادههايي كه ناگزير از مراقبت از قربانيان سوانح رانندگي هستند ممكن است آنقدر از اثرات اقتصادي اين وضع لطمه ببيند كه ناچار شوند از تحصيل فرزندان خود صرفنظر كنند.
نكته ديگري كه غالباً ناديده گرفته ميشود، نقش مهمي است كه كودكان ميتوانند در كمك به يافتن راهحل براي اين وضع وخيم ايفا كنند. يكي از اقداماتي كه عملي بودن آن واضح به نظر ميرسد در حيطه آموزش در سطوح كودكستان و دبستان است. هر چه كودك زودتر با مفاهيم ايمني آشنا شده و رفتارهاي ايمن را فرابگيرد، بهتر است. والدين، مراقبین و معلمان كودكان نيز از طريق ارائه الگوهای مطلوبي كه كودكان بتوانند از آنها سرمشق بگيرند و نيز از طريق ارائه نمایش عملی موقعيتها همراه با كودكان، ميتوانند جلو رفتارهاي خطرناك را گرفته و راههاي بديل بهتري پيدا كنند.
علاوه بر اين كودكان ميتوانند در بهبود عملي استانداردهاي ترافيكي نقش داشته باشند. بسياري از كشورهاي آسيايي و اروپايي تجربيات مثبتي از كار كردن همراه با كودكان و والدين آنها در طرحهاي جامعه ایمن و برنامهريزي شهري داشتهاند. به همين ترتيب، كودكان، والدين و معلمان ميتوانند در ارزيابي امكانات ايمني در مدارس و كودكستانها شامل ساختمان مدارس، ميز و صندليها، حياط ، معابر و مسيرهاي اطراف مشاركت داشته باشند.
در اين كوشش ايران تنها نيست. بسياري از كشورهاي داراي درآمد متوسط با مشكلات مهاجرت به شهرها، افزايش شديد توليد خودرو، ازدياد ترددها و در نتيجه بار ترافيك بيشتر و میزان سوانح بالاتر روبرو هستند. با اين حال سوانح رانندگي تا حد زيادي قابل پيشگيري است. بسياري از كشورها با اجراي برنامههاي همهجانبه ايمني راه از طريق همكاري بين مردم و مسؤولين به كاهش جدي آمار تصادفات و نيز كاهش فراوانی و وخامت مصدوميتها دست يافتهاند.
بروشور حاضر جزئي از برنامه جديد ايمني رفت و آمد دفتر يونيسف در ايران است كه برخي توصيههاي پايه را مطرح ميكند. توجه به اين توصيهها ميتواند خیابانها و جاده های ايران را براي كودكان امنتر كند. من از شما ميخواهم كه اين توصيهها را در زندگي روزمره به كار بنديد و با دريافت ساير مطالب آموزشي ما از ديگر اقدامات موثر ايمني راه آگاهي يابيد.
|
