مصدوميتهاي ناشی از حوادث رانندگي در ايران و راههای پيشگيري از آنها، تصویری نگران کنندهسوانح رانندگي در جادههاي ايران همه ساله باعث مرگ و مصدوميت هزاران نفر شده و ميلياردها دلار هزينه بر اقتصاد كشور تحميل ميكنند. به منظور بالا بردن آگاهی عمومی در بارۀ این مساله و روشن تر شدن ابعاد آن يونيسف با همراهي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان بهزيستي کشور، پلیس و شهرداري تهران مبادرت به اجراي برنامه اطلاع رساني در اين زمینه نموده است تا از این طریق سهمي در كاهش ميزان مرگ و مير و مصدوميتهاي ناشي از سوانح رانندگي ايفا كند. همه افرادي كه در ايران به نحوي با رانندگي و تردد جادهاي سر و كار دارند بايد نسبت به برخي آمار كليدي ، از قبيل آنچه در زیر آورده شده، آگاهي داشته باشند: × نرخ سوانح جادهاي در ايران بيست برابر ميانگين جهاني است. × سالانه در سراسر جهان سوانح رانندگي منجر به مرگ حدود 2/1 ميليون نفر و مصدوميت و معلوليت بيست تا پنجاه ميليون نفر ميگردند. × در ميان همه مصدوميتهاي غير عمدي منجر به فوت كودكان زير پنج سال، مصدومیت های ناشی از سوانح رانندگي مهمترين عامل مرگ و میر محسوب ميشود. × همه ساله در ايران تصادفات جادهاي باعث مرگ حدود 28,000 نفر و مصدوميت يا معلولي 300,000 نفر ديگر ميگردد. × در ايران در هر نوزده دقيقه يك نفر در جادههاي كشور جان ميسپارد و در هر دو دقيقه خبر مصدوميت جدي و حتي معلوليت مادامالعمر يك نفر بر اثر حوادث جادهاي به اعضاي خانوادهاش ميرسد. × مرگ و ميرهاي ناشي از سوانح رانندگي سالانه شش ميليارد دلار هزينه بر اقتصاد ايران تحميل ميكند، كه معادل بيش از 5 درصدِ تولید ناخالص ملی كشور است. × حدود 25 درصد از كليه تلفات جادهاي ايران مربوط به حوادث موتورسیکلت است که در بيش از 60 درصد این موارد مرگ به دليل عدم استفاده از كلاه ايمني و بروز ضربه مغزي رخ ميدهد. × 90 درصد از تلفات سوانح رانندگي جهان مربوط به كشورهاي داراي درآمد كم و متوسط است. × تا سال 2020 ميلادي سوانح جادهاي و رانندگي از بیماری سرطان سبقت گرفته و فقط بعد از بيماري های قلبي و افسردگي، به دومين علت اتلاف سالهاي عمر، بدل خواهد شد. × سوانح رانندگي و جادهاي در جهان دومين عامل اصلي مرگ و میر افراد 5 تا 25 ساله محسوب ميشود. × سوانح رانندگي و جادهاي قابل پيشبيني و قابل پيشگيري هستند. بسياري از كشورها با پرداختن به مسائل اصلي، به موفقيتهاي چشمگيري در كاهش تعداد تصادفات و کاهش فراوانی و شدت آسیبهاي ناشي از سوانح رانندگي دست يافتهاند. مداخلههای مؤثر آنهائی بودهاند که به مسائل زیر پرداختهاند:
× سرعت غيرمجاز: سرعت غيرمجاز مهمترین عامل ايجاد آسیبهاي ناشی از رانندگي در اغلب كشورها است. احتمال رانندگي با سرعت زیاده از حد يا غيرمجاز مشخصاً در ميان مردان جوان بیشتر است. تحقيقات نشان داده است كه هر يك كيلومتر در ساعت كاهش در سرعت متوسط وسائل نقلیه باعث اُفت چهار الي پنج درصدي در تصادفات مرگبار ميگردد. × استفاده از كمربند ايمني: نسبت به سایر اقدامات ايمني، كمربند ایمنی تا کنون باعث نجات بیشترین تعداد افراد در هنگام سوانح رانندگي شده است . يافتهها نشانگر آنند كه مردان جوان در مقايسه با ساير گروهها كمتر مقید به استفاده از كمربند ايمني در هنگام رانندگی هستند. استفاده از كمربند ايمني باعث كاهش 50-40 درصدي در تمامی آسیبها و كاهش 60-40 درصدي در آسیبهای مرگبار ميگردد. × وسائل ایمنی برای كودكان: وسائل ایمنی برای كودكان، از قبیل صندلي نوزاد ، صندلي كودك و صندلي مرتفع، همگي در پيشگيري از تلفات نوزادان و خردسالان هنگام سفر با خودرو بسيار مؤثر هستند. استفاده از اين گونه وسائل نرخ مرگ و مير ناشي از تصادفات رانندگی را در میان نوزادان تا 71 درصد و در ميان كودكان تا 54 درصد كاهش ميدهد. × كلاه ایمنی: استفاده از كلاه ايمني مؤثرترين راه كاهش آسيبهای ناحيۀ سر و کاهش تلفات ناشي از تصادفات موتورسيكلت، دوچرخه موتوري و دوچرخه محسوب ميشود. عدم استفاده از كلاه ايمني در حين موتورسواري در ميان مردان جوان متداولتر از ساير گروهها است. يافتهها حاكي از آنند كه استفاده از كلاه ایمنی موتورسيكلت هم شدت و هم احتمال آسيبِ ناحيۀ سر را حدود 70 درصد كاهش ميدهد. × طراحي و زيرساختِ جادهها: اقدامات مربوط به بهبود طراحي و زيرساختِ جادهها عبارتند از: جداسازی انواع متفاوت وسائل نقليه؛ تأمين معابر ايمنتر براي دوچرخهسواران و عابران پياده؛ ساختن پيادهرو و معابر مشخصِ عابران پياده؛ و كاهش سرعت خودروها از طريق ايجاد سرعتگير، مناطق میخکوبی شده و ساخت ميدان. × خدمات اضطراري: بسياري از قربانيان سوانح جادهای به دليل كمبود امكانات و خدمات اضطراري نظير خدمات درماني، آتشنشاني و پليس، قبل از رسيدن به بيمارستان جان ميبازند. بهبود سطح خدمات اضطراري از محل تصادف تا مراکز درماني و پس از آن، احتمال زنده ماندن و پیشگیری از نقصعضو و آسیبهای درازمدت براي سانحه دیدگان حوادث رانندگی را افزايش ميدهد.
|