بيانيه حضرت آيتاللهالعظمي موسوی اردبیلی به مناسبت روز جهاني كودك
بسم الله الرحمن الرحيم
در هر شريعت و اجتماع برای آنکه بر اهميّت موضوعات مهم تأکيد بيشتر شود و توجّه افکار عمومی بر آن مسائل تمرکز يابد، روزهايی را نامگذاری می کنند. درباره ی موضوعاتی که به همه ی آحاد بشر مربوط می باشد، روزهای جهانی اعلام می شود تا در همه ی کشورها به آنها اندیشیده شود. روز جهانی کودک یکی از این موارد مهم است. کودکان امروز که آینده ی جامعه ی جهانی به آنان سپرده شده است و بخش مهمی از حیات کنونی بشريتند، باید در کانون توجّه خانواده ها و دولت ها باشند. همه ی عقلاً و شرعاً موظفند هرچه در توان دارند برای تربیت کودکان و نوجوانان برپايه ی اخلاق و معنویت بکار گیرند و از هیچ کوششی در این راه دریغ نورزند.
خدای منّان را سپاس که ما مسلمانان و دیگر متدینان به شرایع آسمانی سرمایه های پر ارجی در این صنحه داریم. همه ی انبیای عظام و اوليای ادیان ما را به مراقبت از جسم و روان فرزندانمان فراخوانده اند. در تعالیم آسمانی تأمین بهترین شرایط زندگی از جمله آموزش و بهداشت برای اطفال، استفاده از روشهای تربیتی عاری از خشونت در معاشرت با ايشان، ايجاد حس اعتماد به نفس و خودباوری در کودکان وظیفه ی همه ی کسانی است که به هر دلیل با آنان سروکار دارند.
گفتار و منش پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه و آله) که به نصّ قرآن کریم اسوه ی حسنه ی ما مسلمانان هستند، درباره ی کودکان بهترین درس برای همگان است. اينک که روز جهانی کودک در ماه مبارک رمضان واقع شده، نمونه ی گفتار آن گرامی درباره ی کودکان را از خطبه ی شعبانیه يادآوری می کنم. پيامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) در اين خطابه که در آستانه ی ماه مبارک رمضان ایراد کردند تا مردمان را با عظمت ماه خدا آشنا سازند و وظایفشان را در آن ماه خجسته بیان کنند، فرمودند: «سالمندان خود را گرامی دارید و با کودکان خود مهربانی کنند... با یتیمان مردم شفقت کنید تا پس از شما، مردمان با یتیمان تان مهربان باشند ». اگر به همین جمله ی اخیر عمل شود یتیمان همه ی نسل ها سعادتمند خواهند بود. روایات نقل شده از آن فخر کائنات در گرامی داشت کودکان، بویژه دختران نیز متعدد و متنوع است. نمونه ی منش آن حضرت هم این است که در سلام کردن و احترام نمودن ديگران ، حتّی کودکان بر همه پیشی می گرفت. هیچگاه بر کودکی خشم نگرفت و با تندی سخن نگفت.
روز جهانی کودک فرصت مغتنمی است که همگان به وظایف خویش درباره ی کودکان، همه ی کودکان، نه فقط اطفال خود، بیندیشند و برای حل مشکلات آنان همفکری و مجاهده کنند. خدای را سپاس نمايندگان ادیان و مذاهب جهان به این رسالت خویش واقفند و در بیانیه ی هشتمین مجمع جهانی مذاهب برای صلح، بر تعهد مذاهب برای مقابله با خشونت علیه کودکان تأکید ورزیده اند. اين جانب نیز مانند آنان معتقدم باید حقوق کودک را در سطح خانواده، جامعه، و دیگر محیط های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تبیین کرد و برای احقاق آن کوشید. برآنم که تمامی کودکان از این حقوق به صورت مساوی برخوردارند و پسران و دختران باید فرصتهایی مساوی برای بهره بردن از این حقوق ، بویژه حق آموزش، مراقبت، بهداشت، رشد و مشارکت اجتماعی داشته باشند. سکوت یا انکار درباره ی مشکلات کودکان ، اوضاع را وخیم تر می کند. باید به این حقیقت تلخ که در سراسر جهان خشونت علیه کودکان در خانهها، خانوادهها، موسسات و جوامع وجود دارد، اعتراف نمود و از همه ی امکانات ، از جمله تعالیم والای مذهبی و نفوذ معنوی رهبران دینی برای تغییر این وضع و محو رفتارهای خشونت آمیز علیه کودکان کمک گرفت. باید شیوه های صحیح تربیتی را به همگان آموزش داد. باید بدانیم و به مخاطبان خود بیاموزانیم که برخوردهای شفقت آمیز در تربیت کودکان مؤثر و کارآمد است، نه اعمال خشونت علیه آنان. باید دانست و به دیگران آموخت که تحقیر و تنبیه، گرچه ممکن است به طور مقطعی در تغییر رفتار کودک اثری داشته باشد، امّا تأثیر بلندمدّت و پایدار ندارد. همه ی این نکات در متن روایات ما هست. تجربه نیز گواه درستی آنها است.
در پایان ضمن تبریک روز جهانی کودک به همه ی کودکان و نوجوانان و همه ی خیرخواهانی که در داخل و خارج کشور ما برای آینده ی بهتر نسل نو بشری تلاش می کنند، بویژه کارکنان و مسوؤلان خدمتگزار صندوق حمایت از کودکان ملل متحد ( يونیسف)، از ایزد یکتا مزید توفیقات آنان را خواستارم.
رمضان المبارک 1428 قمری برابر 16 مهرماه 1386خورشیدی
عبدالکریم موسوی اردبیلی
