کودکان: پنهان از دیده، پنهان از دل، پنهان از دسترستهران -28 آذر 1384- گزارش امسال یونیسف در زمینه وضعیت کودکان جهان نشان میدهد: کودکانی که قربانیان آزار و اذیت، بهرهکشی و تبعیضاند و کودکانی که از آموزش، خدمات درمانی و دیگر خدمات حیاتی محروماند در اقدامات بینالمللی جایی ندارند، اقداماتی که میتوانستند آینده و زندگی این کودکان را دگرگون کنند.از هر شش کودک در جهان یکی قبل از رسیدن به سن پنج سالگی میمیرد. این گزارش با اشاره به این حقیقت تلخ، مشکلات کودکان به حساب نیامده را که در دل جمعیت پیرامونی خود گم شدهاند، شرح میدهد. یافتههای تحقیقات انجام شده در خاورمیانه و آفریقای شمالی نشان میدهد که بیثباتی مداوم و عملکرد ضعیف دولتها منجر به افزایش شکاف طبقاتی و محرومیتهای درون و میان کشورهای منطقه شده است. وضعیت کودکان جهان 2006 خواستار داشتن نگرشی متفاوت به آمارهای میانگین منطقهای و ملی است که اغلب منجر به پنهان ماندن واقعیتها میشود. توماس مک درموت، مدیر منطقهای یونیسف در خاورمیانه و آفریقای شمالی میگوید: "بسیاری از کشورهای منطقه برخورد موفقیتآمیزی با مسائلی چون آموزش، سلامت و دیگر نیازهای انسانی داشتهاند، اما در همین کشورها کودکان بسیاری زندگی میکنند که از پیشرفتهای اطراف خود بیبهرهاند. آنها کودکان نامرییاند، کودکانی که فراموش شدهاند. به حساب نیامدن آنها میتواند به دلایل جغرافیایی، قومیتی یا درگیری باشد، اما عواملی چون بیماری و معلولیت نیز بیتاثیر نیستند." کودکان نامریی؛ همهجا: - کودکان بدون کشور. کودکانی که پدرشان از یک کشور و مادرشان از کشور دیگری است، کودکان متولد در خانوادههای آوارگان و کودکان گروههای اقلیت قومی اغلب بدون ملیت میمانند و از امکان مدرسه رفتن و دسترسی به دیگر خدمات محروماند.عدم وجود سیستم مناسب ثبت تولد، موانع اداری و تقسیمبندیهای قومی وضعیت را بدتر نیز میکند. هماکنون تولد حدود 18 میلیون کودک در منطقه خاورمیانه و آفریقای شمالی ثبت نشده است. - کودکان کار. کودکانی که به عنوان کارگر و شاگرد در کارخانهها کار میکنند اغلب از دیدهها پنهاناند و به هیچگونه خدماتی دسترسی ندارند. - کودکان خیابانی. تعداد این کودکان رو به رشد است، اما به دلیل تعدد، آنها نیز از دیدهها پنهاناند. - ازدواج زودهنگام. ازدواجهای از پیش تعیین شده برای دختران در سنین پایین و بدون رضایت آنها باعث ایجاد مشکلات اجتماعی و فرهنگی فراوانی میشود بهویژه در زمینه تبعیض جنسیتی و پایمال شدن حقوق انسانی که این دختران را نسبت به فقر فرهنگی و اقتصادی آسیبپذیرتر میکند. - کودکان معلول.کودکانیکه به معلولیتی دچاراند اغلب در خانه نگه داشته میشوند و نمیتوانند به مدرسه و زندگی عادی بازگردند. گاهی خانوادهها از سر خجالت، یا از ترس آزار و اذیت دیگران و یا انگشتنما شدن فرزندانشان آنها را در خانه نگه میدارند. - کودکان متاثر از اچ آی وی/ایدز. با وجود درصد نسبتا پایین شیوع اچ.آی.وی در منطقه، میزان ابتلا به این بیماری به سرعت در حال رشد است. انگشتنمایی کودکان و بزرگسالان مبتلا به اچ.آی.وی در حال تبدیل شدن به یکی از اساسیترین مسائل منطقه است. - کودکان در بازداشت. اغلب قربانیان بهرهکشی، فقر و جنگ، کودکانی هستند که به مدت طولانی در بازداشت نگه داشته میشوند و آزار جنسی و جسمی در میان آنان به کرات دیده میشود. چالشهای ایران: اگرچه ایران در زمینه خدمات اولیه بهداشتی و آموزشی به پیشرفتهای قابل توجهی دست یافته است، هنوز محرومیتهایی باقی مانده است. فقر در زمینه سوءتغذیه و شیوههای مراقبت از کودکان چالشی بزرگ در استانهایی چون سیستانوبلوچستان، آذربایجانغربی و هرمزگان است. تبعیض جنسیتی نیز در زمینههایی وجود دارد. میزان باسوادی در برخی استانها بهویژه در میان زنان پایینتر است. میزان ترک تحصیل دختران در مقطع ابتدایی در برخی مناطق بسیار بالاست که نشانگر موانع فرهنگی و اجتماعی در زمینه آموزش دختران است. یان پیتر کلایبرگ، مسوول موقت دفتر یونیسف ایران میگوید: "با وجود پیشرفت خوب و فعالیتهای اجتماعی مثبت، چالشهای زیادی در ایران بهویژه در مناطقی خاص وجود دارد. تحقیق بیشتر در مورد مسایل کودکان منجر به درک بهتری از دلایل به حساب نیامدن آنها میشود و به ایجاد ظرفیتهای ملی و استفاده صحیح از منابع برای این کودکان کمک خواهد کرد. به منظور این که کودکان خودشان پاسخ این سوال را بدانند که " چه کسانی نامرئی هستند"، صندوق کودکان سازمان ملل، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تصمیم گرفتند تا یک مسابقه عکاسی را با موضوعی واحد در سراسر ایران برگزار کنند. دوربینهای دیجیتالی در 5 مرکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در بم که مورد حمایت یونیسف است، یک مرکز کانون در کرمان، 6 مرکز فرهنگی در استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان و آذربایجان غربی و 4 اردوگاه پناهندگان (دو اردوگاه افغانی و دو اردوگاه عراقی) توزیع گردید و از کودکان خواسته شد تا عکسهایی را با مضمون "کودکان نامریی" بگیرند.
|