Ներածություն

Երեխաների մասնակցությունը դպրոցի կառավարմանը և որոշումների ընդունմանը խրախուսելու համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ՀՀ կրթության ու գիտության նախարարությանն օժանդակել է համապատասխան ուղենիշների մշակման գործում: Դրանք աշակերտական խորհուրդներին հնարավորություն են տալիս մասնակցել իրենց դպրոցների կառավարմանը: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը երեխաներին բարեհաճ դպրոցների հայեցակարգային չափորոշիչները մշակել է նաև բոլոր երեխաների համար ապահով ու նպաստավոր դպրոցական միջավայր ձևավորելու համար:

Պաշտպանություն բոլոր երեխաների համար
Երեխաների պաշտպանության ոլորտում մենք աշխատում ենք կառավարության, միջազգային և ոչ-կառավարական կազմակերպությունների ու լրատվամիջոցների հետ, ապահովելու, որ բոլոր երեխաներն օգտվեն իրենց տրված բոլոր իրավունքներից:

Ծնողական խնամքից զրկված երեխաների համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը փորձում է լուծումներ գտնել, որպեսզի հնարավորություն ունենան մեծանալ ընտանեկան միջավայրում: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն ակտիվ քարոզչություն է անում կարիքավոր ընտանիքներին օժանդակելու համար, որը հնարավորություն կտա մանկատներում տեղավորված երեխաներին վերադառնալ իրենց ընտանիքները և միաժամանակ կանխել երեխաների հետագա տեղավորումը հանրային խնամքի հաստատություններում: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը Հայաստանում հաջողությամբ ներմուծել է խնամակալության հայեցակարգ, որով երեխաները տեղավորվում են խնամատու ծնողների հետ, եթե չունեն կամ չեն կարող վերադառնալ իրենց ընտանիքը:

Երեխաներին խնամքի հաստատություններում տեղավորելու պրակտիկան կանխելու համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը տեղական ՀԿ-ներին օգնում է ստեղծել խնամքի համայնքային կենտրոններ վտանգի ենթակա երեխաների, հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների և կարիքավոր ընտանիքների երեխաների համար:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն առաջին կազմակերպություններից մեկն էր, որ սկսեց ուսումնասիրել թրեֆիքինգի երևույթը Հայաստանում կանանց ու երեխաների նկատմամբ: 2003թ.ին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը հրապարակեց երեխաների շահագործման և անտեսման վերաբերյալ մի ուսումնասիրություն, որով վեր հանվեցին համայնքներում, ընտանիքներում և հաստատություններում երեխաների դեմ ուղղված բռնության և շահագործման դեպքեր: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ջանք չի խնայել ծնողների ու երեխաների շրջանում ինֆորմացիա տարածելու և ուսուցիչներին, ոստիկանությանը, սոցիալական աշխատողներին, բուժքույրերին ու բժիշկներին վերապատրաստելու համար, որպեսզի կարողանան արձագանքել երեխաների դեմ ուղղված բռնության դեպքերին:

Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգի վերանայման աշխատանքներին օժանդակելով, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը խթանել է դրական փոփոխություններ օրենսդրության մեջ, որի մի օրինակը փորձաշրջանի կիրառման ներմուծումն է:

Երիտասարդությունը կարող է դրական փոփոխություն առաջացնել
Աշխատանքը հանուն երիտասարդների և նրանց մասնակցության խթանումը զանազան աշխատանքների ու ծրագրերի մեր առաջնահերթություններից է: Նկատի ունենալով, որ Հայաստանը այնպիսի տարածաշրջանում է, որտեղ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը արագորեն տարածվում է, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն աշխատում է կրթել երիտասարդներին ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների և առողջ ապրելակերպի հարցերում: Այդ նպատակով մենք կազմակերպել ենք ամառային երիտասարդական ճամբարներ, անցկացրել ենք վերապատրաստումներ և հաղորդակցման արշավներ:

2004թ.ին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը Հայաստանի կառավարությանն օգնեց մշակել Երկրի հատուկ ռազմավարական ծրագիր վտանգին առավել ենթակա դեռահասների (ՎԱԵԴ) և առանձնապես կարիքավոր երիտասարդների (ԱԿԵ) վերաբերյալ, ինչպես նաև 2007-2011թթ. վարքի փոփոխության ազգային հաղորդակցային ռազմավարություն ՎԱԵԴ-ի և ԱԿԵ-ի շրջանում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը կանխելու համար: Բոլորը ներառված են 2007թ. մարտին հաստատված ՄԻԱՎ-ի դեմ արձագանքի 2007-2011թթ. ազգային ծրագրում:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը խթանում է նաև կյանքի հմտություններ առարկայի ներմուծումը միջնակարգ դպրոցների բարձր դասարաններ, հատուկ տեղ տալով ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին և առողջ ապրելակերպին: Առողջ ապրելակերպի ուսումնական ծրագիրը մշակվել և փորձարկվել է 30 դպրոցների բարձր դասարաններում, այդ դպրոցների ուսուցիչներին տրամադրելով ուղենիշներ և անցկացնելով համապատասխան վերապատրաստումներ:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը նպաստում է երիտասարդների համար բարեհաճ առողջապահական ծառայությունների ներմուծմանը առողջապահության համակարգ՝ քարոզչության, քաղաքականությունների մշակման և բուժաշխատողների ու տեղական մարմինների ներկայացուցիչների կարողությունների զարգացման վերապատրաստումների անցկացման միջոցով:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը մեծ ավանդն է բերում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կարողությունների զարգացման ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագրում (ՄԱԿՁԻԱՀ, ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ, ՅՈՒՆԻՍԵՖ, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիր)՝ ուղղված ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի հարցերն իրենց աշխատանքներում ներառելու տեղական մարմինների և այն ՀԿ-ների կարողությունների ուժեղացմանը, որոնք գործում են համայնքային զարգացման, երիտասարդության, մարդու իրավունքների, սեռային հավասարության և այլ ոլորներում:

Ապագա առաջնահերթությունները
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը կշարունակի իրականացնել Հազարամյակի զարգացման նպատակներին և մասնավորապես նպաստավոր ու պաշտպանված միջավայրում առողջ ու բավարար սնուցմամբ մեծանալու երեխաների իրավունքներին ուղղված ծրագրեր։ ՄԱԿ-ի ընտանիքի այլ անդամների, կառավարության, ՀԿ-ների, դոնորների հետ համագործակցությամբ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի 2005-2009թթ. ծրագիրը կշարունակի մեծ ուշադրություն դարձնել արդեն ձեռք բերված առաջընթացի պահպանմանը: