Տեղեկատվական կենտրոն

Նախարարներ, դեսպաններ, մարզպետներ, հարգարժան հյուրեր

Ինձ համար պատիվ է այսօր գտնվել այստեղ՝ այսպիսի երևելի ընկերակցությամբ:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը պատիվ ունի Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության հետ համատեղ հյուրընկալել այս կարևոր հանդիպումը՝ Երեխաների իրավունքների պաշտպանության գործողությունների ազգային ծրագրի իրականացման քայլերը վերանայելու համար, որը հայտնի է ԳԱԾ անունով:

ԳԱԾ-ի ընդունումը 2003թ.ին հիմնական ուղենիշը դարձավ Հայաստանում երեխաների իրավունքների պաշտպանությանն ու կարիքների բավարարմանն ուղղված կառավարության ինտեգրացված երկարաժամկետ ծրագրի համար:

Ձեր հիշողությունը թարմացնելու համար նշեմ, որ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի՝ 2002թ. կայացած երեխաներին նվիրված հատուկ նստաշրջանում Հայաստանի կառավարությունը այլ պետությունների կառավարությունների հետ մեկտեղ խոստացավ ստեղծել ազգային գործողությունների ծրագիր, որպեսզի հատուկ նստաշրջանում հնչած հզոր բառերն ու մտադրությունները վերածվեն կոնկրետ գործողությունների: Դրան հաջորդած տարում Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության անմիջական ղեկավարությամբ կառավարությունը մշակեց 10-ամյա ծրագիր, որն ամփոփում էր 2004-2015թթ.համար նախատեսված բոլոր գործողությունները: Ես համոզված եմ, որ ծրագիրն ամուր հիմք է հանդիսանում երեխաների իրավունքների իրականացմանը համահունչ Հազարամյակի զարգացման նպատակներին հասնելու համար:

Կապված լինելով Հայաստանի աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի հետ, Երեխաներին ուղղված գործողությունների ազգային ծրագիրը մանկական աղքատության հաղթահարման լավագույն միջոց է հանդիսանում: Աղքատության ամենավատ դրսևորումների վերացումը միայն բարոյական հրամայական չէ: Դա նաև գործնական ու շատ միջոցներ չպահանջող հնարավորություն է և սկսվում է երեխաներին ուղղված ներդրումների իրականացմամբ:

ԱՀՌԾ-ն, մասնավորապես, կոչ է անում հանրային ավելի մեծ ծախսումներ կատարել առաջնային առողջապահական ծառայությունների, երեխաների պաշտպանության համակարգերի ուժեղացման համար, դրանց համապատասխան մարմիններ հիմնելով ազգային ու տեղական մակարդակներում, ավելի շատ ծախսումներ անել բոլորին հավասարապես մատչելի բարձր մակարդակի հանրակրթական համակարգ ստեղծելու համար: Այս բոլորը Երեխաներին ուղղված գործողությունների ազգային ծրագրի անբաժան մասն են:

Անցած տասնամյակում հսկայական քայլեր են արվել մեր երկրում երեխաների կյանքի բարելավման համար։ Մասնավորապես՝

• Մինչև հինգ տարեկան և նորածնային մահացությունը նվազել է գրեթե կրկնակի չափով.
• Կանխարգելիչ պատվաստումներն այժմ հասնում են 90 տոկոսի, և Հայաստանը հայտարարվել է պոլիոմիելիտից ազատ երկիր.
• Արդյունավետ պայքար է մղվում սննդարար նյութերի պակասությունների դեմ, յոդացված աղի միջոցով ներառյալ, որն այժմ սպառվում է Հայաստանի տնային տնտեսությունների 80 տոկոսի կողմից.
• Տարրական դպրոց ընդունվող երեխաների թիվը պահպանվել է հետևողականորեն բարձր մակարդակում, թեև ավելի շատ աշխատանք է պետք տանել նախադպրոցական ծառայությունների վերականգնումն ապահովելու համար, դեռևս շատ են անելիքները միջնակարգ դպրոցից դուրս մնացող երեխաների հարցը կարգավորելու համար.
• Վերջապես, զգալի աշխատանք է կատարվել տեղական օրենսդրությունը Երեխայի իրավունքների կոնվենցիային և այլ միջազգային համաձայնագրերին ու չափորոշիչներին համապատասխանեցնելու ուղղությամբ` սոցիալական բարեկեցության բարեփոխումների, ընտանեկան, աշխատանքային և քրեական օրենսգրքերում փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու միջոցով:

• Բյուջեի հատկացումների ավելացումը սոցիալական ծրագրերին, որը հնարավորություն կտա ապահովել Գործողությունների ազգային ծրագրի միջոցառումների արդյունավետ իրականացումը.
• Այնպիսի մեխանիզմների հաստատումը, որոնք հնարավորություն կտան ընդունված օրենքները ծառայեցնել երեխաների համար երկարաժամկետ արդյունքների ձեռքբերմանը.
• Այնպիսի մարմնի ստեղծումը, որը կոորդինացնի, մոնիտորինգի ենթարկի և գնահատի Գործողությունների ազգային ծրագրի իրականացումը.
• Քաղաքացիական հասարակության գործընկերների ուժեղացումը, որպեսզի կարողանան շարունակել քարոզչությունը հանուն երեխաների իրավունքների և բարձրացնեն հասարակության իրազեկությունը այդ իրավունքների վերաբերյալ: